యతో హి శక్రాశ్చక్రిణశ్చ స్వేచ్ఛోపగతైర్భోగైః శరీరాదీన్ పుష్ణన్తస్తేషు దుష్టశోణిత ఇవ జలౌకసోత్యన్తమాసక్తాః సుఖితా ఇవ ప్రతిభాసన్తే, తతః శుభోపయోగజన్యాని ఫలవన్తి పుణ్యాన్యవలోక్యన్తే ..౭౩.. జీవాణం వ్యవహారేణ విశేషేపి నిశ్చయేన సః ప్రసిద్ధః శుద్ధోపయోగాద్విలక్షణః శుభాశుభోపయోగః కథం భిన్నత్వం లభతే, న కథమపీతి భావః ..౭౨.. ఏవం స్వతన్త్రగాథాచతుష్టయేన ప్రథమస్థలం గతమ్ . అథ పుణ్యాని దేవేన్ద్రచక్రవర్త్యాదిపదం ప్రయచ్ఛన్తి ఇతి పూర్వం ప్రశంసాం కరోతి . కిమర్థమ్ . తత్ఫలాధారేణాగ్రే తృష్ణోత్పత్తిరూపదుఃఖదర్శనార్థం . కులిసాఉహచక్కధరా దేవేన్ద్రాశ్చక్రవర్తినశ్చ కర్తారః . సుహోవఓగప్పగేహిం భోగేహిం శుభోపయోగజన్యభోగైః కృత్వా దేహాదీణం విద్ధిం కరేంతి వికుర్వణారూపేణ దేహపరివారాదీనాం వృద్ధిం కుర్వన్తి . కథంభూతాః సన్తః . సుహిదా ఇవాభిరదా సుఖితా ఇవాభిరతా ఆసక్తా ఇతి . అయమత్రార్థః — యత్పరమాతిశయ- తృప్తిసముత్పాదకం విషయతృష్ణావిచ్ఛిత్తికారకం చ స్వాభావికసుఖం తదలభమానా దుష్టశోణితే జలయూకా ఇవాసక్తాః సుఖాభాసేన దేహాదీనాం వృద్ధిం కుర్వన్తి . తతో జ్ఞాయతే తేషాం స్వాభావికం సుఖం నాస్తీతి ..౭౩.. అథ పుణ్యాని జీవస్య విషయతృష్ణాముత్పాదయన్తీతి ప్రతిపాదయతి — జది సంతి హి పుణ్ణాణి య యది
అన్వయార్థ : — [కులిశాయుధచక్రధరాః ] వజ్రధర ఔర చక్రధర (-ఇన్ద్ర ఔర చక్రవర్తీ) [శుభోపయోగాత్మకైః భోగైః ] శుభోపయోగమూలక (పుణ్యోంకే ఫలరూప) భోగోంకే ద్వారా [దేహాదీనాం ] దేహాదికీ [వృద్ధిం కుర్వన్తి ] పుష్టి కరతే హైం ఔర [అభిరతాః ] (ఇసప్రకార) భోగోంమేం రత వర్తతే హుఏ [సుఖితాః ఇవ ] సుఖీ జైసే భాసిత హోతే హైం . (ఇసలియే పుణ్య విద్యమాన అవశ్య హై) ..౭౩..
టీకా : — శక్రేన్ద్ర ఔర చక్రవర్తీ అపనీ ఇచ్ఛానుసార ప్రాప్త భోగోంకే ద్వారా శరీరాదికో పుష్ట కరతే హుఏ — జైసే గోంచ (జోంక) దూషిత రక్తమేం అత్యన్త ఆసక్త వర్తతీ హుఈ సుఖీ జైసీ భాసిత హోతీ హై, ఉసీప్రకార — ఉన భోగోంమేం అత్యన్త ఆసక్త వర్తతే హుఏ సుఖీ జైసే భాసిత హోతే హైం; ఇసలియే శుభోపయోగజన్య ఫలవాలే పుణ్య దిఖాఈ దేతే హైం (అర్థాత్ శుభోపయోగజన్య ఫలవాలే పుణ్యోంకా అస్తిత్వ దిఖాఈ దేతా హై) .
భావార్థ : — జో భోగోంమేం ఆసక్త వర్తతే హుఏ ఇన్ద్ర ఇత్యాది గోంచ (జోంక)కీ భాఁతి సుఖీ జైసే మాలూమ హోతే హైం, వే భోగ పుణ్యకే ఫల హైం; ఇసలియే పుణ్యకా అస్తిత్వ అవశ్య హై . (ఇసప్రకార ఇస గాథామేం పుణ్యకీ విద్యమానతా స్వీకార కరకే ఆగేకీ గాథాఓంమేం పుణ్యకో దుఃఖకా కారణరూప బతాయేంగే) ..౭౩..