ముపాదాయ ప్రవర్తమానప్రవృత్తియుక్తస్య కార్తస్వరాస్తిత్వేన నిష్పాదితనిష్పత్తియుక్తైః కుణ్డలాంగద- పీతతాద్యుత్పాదవ్యయధ్రౌవ్యైర్యదస్తిత్వం కార్తస్వరస్య స స్వభావః, తథా హి ద్రవ్యేణ వా క్షేత్రేణ వా కాలేన వా భావేన వా ద్రవ్యాత్పృథగనుపలభ్యమానైః కర్తృకరణాధికరణరూపేణోత్పాదవ్యయధ్రౌవ్యాణాం స్వరూపముపాదాయ ప్రవర్తమానప్రవృత్తియుక్తస్య ద్రవ్యాస్తిత్వేన నిష్పాదితనిష్పత్తియుక్తైరుత్పాదవ్యయ- ధ్రౌవ్యైర్యదస్తిత్వం ద్రవ్యస్య స స్వభావః . యథా వా ద్రవ్యేణ వా క్షేత్రేణ వా కాలేన వా భావేన వా కుణ్డలాంగదపీతతాద్యుత్పాదవ్యయధ్రౌవ్యేభ్యః పృథగనుపలభ్యమానస్య కర్తృకరణాధికరణరూపేణ కార్తస్వర- స్వరూపముపాదాయ ప్రవర్తమానప్రవృత్తియుక్తైః కుణ్డలాంగదపీతతాద్యుత్పాదవ్యయధ్రౌవ్యైర్నిష్పాదితనిష్పత్తియుక్తస్య కార్తస్వరస్య మూలసాధనతయా తైర్నిష్పాదితం యదస్తిత్వం స స్వభావః, తథా ద్రవ్యేణ వా క్షేత్రేణ వా తథా స్వద్రవ్యాదిచతుష్టయేన పరమాత్మద్రవ్యాదభిన్నానాం మోక్షపర్యాయోత్పాదమోక్షమార్గపర్యాయవ్యయతదుభయాధార- భూతపరమాత్మద్రవ్యత్వలక్షణధ్రౌవ్యాణాం సంబన్ధి యదస్తిత్వం స ఏవ ముక్తాత్మద్రవ్యసద్భావః . యథా స్వద్రవ్యాది- చతుష్టయేన కటకపర్యాయోత్పాదకఙ్కణపర్యాయవ్యయసువర్ణత్వలక్షణధ్రౌవ్యేభ్యః సకాశాదభిన్నస్య సువర్ణస్య సంబన్ధి యదస్తిత్వం స ఏవ కటకపర్యాయోత్పాదకఙ్కణపర్యాయవ్యయతదుభయాధారభూతసువర్ణత్వలక్షణధ్రౌవ్యాణాం స్వభావః, తథా స్వద్రవ్యాదిచతుష్టయేన మోక్షపర్యాయోత్పాదమోక్షమార్గపర్యాయవ్యయతదుభయాధారభూతముక్తాత్మద్రవ్యత్వలక్షణ- ధ్రౌవ్యేభ్యః సకాశాదభిన్నస్య పరమాత్మద్రవ్యస్య సంబన్ధి యదస్తిత్వం స ఏవ మోక్షపర్యాయోత్పాదమోక్షమార్గ- ధ్రౌవ్యోంకే స్వరూపకో ధారణ కరకే ప్రవర్తమాన సువర్ణకే అస్తిత్వసే జినకీ నిష్పత్తి హోతీ హై, — ఐసే కుణ్డలాది – ఉత్పాద, బాజూబంధాది – వ్యయ ఔర పీతత్వాది ధ్రౌవ్యోంసే జో సువర్ణకా అస్తిత్వ హై, వహ (సువర్ణకా) స్వభావ హై; ఉసీప్రకార ద్రవ్యసే, క్షేత్రసే, కాలసే యా భావసే, జో ద్రవ్యసే పృథక్ దిఖాఈ నహీం దేతే, కర్తా -కరణ -అధికరణరూపసే ఉత్పాద -వ్యయ -ధ్రౌవ్యోంకే స్వరూపకో ధారణ కరకే ప్రవర్తమాన ద్రవ్యకే అస్తిత్వసే జినకీ నిష్పత్తి హోతీ హై, — ఐసే ఉత్పాద -వ్యయ- ధ్రౌవ్యోంసే జో ద్రవ్యకా అస్తిత్వ హై వహ స్వభావ హై . (ద్రవ్యసే, క్షేత్రసే, కాలసే యా భావసే ద్రవ్యసే భిన్న దిఖాఈ న దేనేవాలే ఉత్పాద, వ్యయ ఔర ధ్రౌవ్యోంకా అస్తిత్వ హై వహ ద్రవ్యకా హీ అస్తిత్వ హై; క్యోంకి ఉత్పాద, వ్యయ ఔర ధ్రౌవ్యోంకే స్వరూపకో ద్రవ్య హీ ధారణ కరతా హై, ఇసలిఏ ద్రవ్యకే అస్తిత్వసే హీ ఉత్పాద, వ్యయ ఔర ధ్రౌవ్యోంకీ నిష్పత్తి హోతీ హై . యది ద్రవ్య న హో తో ఉత్పాద, వ్యయ ఔర ధ్రౌవ్య భీ న హోం . ఐసా అస్తిత్వ వహ ద్రవ్యకా స్వభావ హై .)
అథవా జైసే ద్రవ్యసే, క్షేత్రసే, కాలసే యా భావసే కుణ్డలాది -ఉత్పాదోంసే బాజూబంధాది వ్యయోంసే ఔర పీతత్వాది ధ్రౌవ్యోంసే జో పృథక్ నహీం దిఖాఈ దేతా; కర్తా -కరణ -అధికరణరూపసే సువర్ణకే స్వరూపకో ధారణ కరకే ప్రవర్తమాన కుణ్డలాది -ఉత్పాదోం, బాజూబంధాది వ్యయోం ఔర పీతత్వాది ధ్రౌవ్యోంసే జిసకీ నిష్పత్తి హోతీ హై, — ఐసే సువర్ణకా, మూలసాధనపనేసే ఉనసే నిష్పన్న హోతా హుఆ, జో అస్తిత్వ హై, వహ స్వభావ హై . ఉసీప్రకార ద్రవ్యసే, క్షేత్రసే, కాలసే యా భావసే
౧౭౮ప్రవచనసార[ భగవానశ్రీకుందకుంద-