త్వేనోపాదాయ పరద్రవ్యవ్యావృత్తత్వాదాత్మన్యేవైకస్మిన్నగ్రే చిన్తాం నిరుణద్ధి, స ఖల్వేకాగ్రచిన్తా- నిరోధక స్తస్మిన్నేకాగ్రచిన్తానిరోధసమయే శుద్ధాత్మా స్యాత్ . అతోవధార్యతే శుద్ధనయాదేవ శుద్ధాత్మ- లాభః ..౧౯౧..
ఏవం ణాణప్పాణం దంసణభూదం అదిందియమహత్థం .
త్యజతి యః . కేన రూపేణ . అహం మమేదం తి అహం మమేదమితి . కేషు విషయేషు . దేహదవిణేసు దేహద్రవ్యేషు, దేహే దేహోహమితి, పరద్రవ్యేషు మమేదమితి . సో సామణ్ణం చత్తా పడివణ్ణో హోది ఉమ్మగ్గం స శ్రామణ్యం త్యక్త్వా ప్రతిపన్నో భవత్యున్మార్గమ్ . స పురుషో జీవితమరణలాభాలాభసుఖదుఃఖశత్రుమిత్రనిన్దాప్రశంసాదిపరమ- మాధ్యస్థ్యలక్షణం శ్రామణ్యం యతిత్వం చారిత్రం దూరాదపహాయ తత్ప్రతిపక్షభూతమున్మార్గం మిథ్యామార్గం ప్రతిపన్నో భవతి . ఉన్మార్గాచ్చ సంసారం పరిభ్రమతి . తతః స్థితం అశుద్ధనయాదశుద్ధాత్మలాభ ఏవ తతః స్థితం అశుద్ధనయాదశుద్ధాత్మలాభ ఏవ ..౧౯౦.. అథ శుద్ధ----- నయాచ్ఛుద్ధాత్మలాభో భవతీతి నిశ్చినోతి — ణాహం హోమి పరేసిం, ణ మే పరే సంతి నాహం భవామి పరేషామ్, న మే పరే సన్తీతి సమస్తచేతనాచేతనపరద్రవ్యేషు స్వస్వామిసమ్బన్ధం మనోవచనకాయైః కృతకారితానుమతైశ్చ ఏక మైం హూఁ’ ఇసప్రకార అనాత్మాకో ఛోడకర, ఆత్మాకో హీ ఆత్మరూపసే గ్రహణ కరకే, పరద్రవ్యసే భిన్నత్వకే కారణ ఆత్మారూప హీ ఏక ౧అగ్రమేం చిన్తాకో రోకతా హై, వహ ఏకాగ్రచిన్తానిరోధక (-ఏక విషయమేం విచారకో రోకనేవాలా ఆత్మా) ఉస ౨ఏకాగ్రచిన్తానిరోధకే సమయ వాస్తవమేం శుద్ధాత్మా హోతా హై . ఇససే నిశ్చిత హోతా హై కి శుద్ధనయసే హీ శుద్ధాత్మాకీ ప్రాప్తి హోతీ హై ..౧౯౧.. అబ ఐసా ఉపదేశ దేతే హైం కి ధ్రువత్త్వకే కారణ శుద్ధాత్మా హీ ఉపలబ్ధ కరనే యోగ్య హై : —
అన్వయార్థ : — [అహమ్ ] మైం [ఆత్మకం ] ఆత్మాకో [ఏవం ] ఇసప్రకార [జ్ఞానాత్మానం ] జ్ఞానాత్మక, [దర్శనభూతమ్ ] దర్శనభూత, [అతీన్ద్రియమహార్థం ] అతీన్ద్రియ మహా పదార్థ [ధ్రువమ్ ] ధ్రువ, [అచలమ్ ] అచల, [అనాలమ్బం ] నిరాలమ్బ ఔర [శుద్ధమ్ ] శుద్ధ [మన్యే ] మానతా హూఁ ..౧౯౨..
౩౫౪ప్రవచనసార[ భగవానశ్రీకుందకుంద-
౧. అగ్ర = విషయ; ధ్యేయ; ఆలమ్బన .
౨. ఏకాగ్రచిన్తానిరోధ = ఏక హీ విషయమేం – ధ్యేయమేం – విచారకో రోకనా; [ఏకాగ్రచిన్తానిరోధ నామక ధ్యాన హై .]]