అమునా యథోదితేన విధినా శుద్ధాత్మానం ధ్రువమధిగచ్ఛతస్తస్మిన్నేవ ప్రవృత్తేః శుద్ధాత్మత్వం స్యాత్; తతోనన్తశక్తిచిన్మాత్రస్య పరమస్యాత్మన ఏకాగ్రసంచేచేతనలక్షణం ధ్యానం స్యాత్; తతః విలక్షణా ఔదారికాదిపఞ్చదేహాస్తథైవ చ పఞ్చేన్ద్రియభోగోపభోగసాధకాని పరద్రవ్యాణి చ . న కేవలం దేహాదయో ధ్రువా న భవన్తి, సుహదుక్ఖా వా నిర్వికారపరమానన్దైకలక్షణస్వాత్మోత్థసుఖామృతవిలక్షణాని సాంసారికసుఖదుఃఖాని వా . అధ అహో భవ్యాః సత్తుమిత్తజణా శత్రుమిత్రాదిభావరహితాదాత్మనో భిన్నాః శత్రు- మిత్రాదిజనాశ్చ . యద్యేతత్ సర్వమధ్రువం తర్హి కిం ధ్రువమితి చేత్ . ధువో ధ్రువః శాశ్వతః . స కః . అప్పా నిజాత్మా . కింవిశిష్టః . ఉవఓగప్పగో త్రైలోక్యోదరవివరవర్తిత్రికాలవిషయసమస్తద్రవ్యగుణపర్యాయయుగపత్- పరిచ్ఛిత్తిసమర్థకేవలజ్ఞానదర్శనోపయోగాత్మక ఇతి . ఏవమధ్రువత్వం జ్ఞాత్వా ధ్రువస్వభావే స్వాత్మని భావనా కర్తవ్యేతి తాత్పర్యమ్ ..౧౯౩.. ఏవమశుద్ధనయాదశుద్ధాత్మలాభో భవతీతి కథనేన ప్రథమగాథా . శుద్ధనయాచ్ఛుద్ధాత్మలాభో భవతీతి కథనేన ద్వితీయా . ధ్రువత్వాదాత్మైవ భావనీయ ఇతి ప్రతిపాదనేన తృతీయా . ఆత్మానోన్యదధ్రువం న భావనీయమితి కథనేన చతుర్థీ చేతి శుద్ధాత్మవ్యాఖ్యానముఖ్యత్వేన ప్రథమస్థలే గాథాచతుష్టయం గతమ్ . అథైవం పూర్వోక్తప్రకారేణ శుద్ధాత్మోపలమ్భే సతి కిం ఫలం భవతీతి ప్రశ్నే ప్రత్యుత్తరమాహ — ఝాది ధ్యాయతి జో యః కర్తా . కమ్ . అప్పగం నిజాత్మానమ్ . కథంభూతమ్ . పరం
ఇసప్రకార శుద్ధాత్మాకీ ఉపలబ్ధిసే క్యా హోతా హై వహ అబ నిరూపణ కరతే హైం : —
అన్వయార్థ : — [యః ] జో [ఏవం జ్ఞాత్వా ] ఐసా జానకర [విశుద్ధాత్మా ] విశుద్ధాత్మా హోతా హుఆ [పరమాత్మానం ] పరమ ఆత్మాకా [ధ్యాయతి ] ధ్యాన కరతా హై, [సః ] వహ – [సాకారః అనాకారః ] సాకార హో యా అనాకార — [మోహదుర్గ్రంథిం ] మోహదుర్గ్రంథికా [క్షపయతి ] క్షయ కరతా హై ..౧౯౪..
టీకా : — ఇస యథోక్త విధికే ద్వారా జో శుద్ధాత్మాకో ధ్రువ జానతా హై, ఉసే ఉసీమేం ప్రవృత్తికే ద్వారా శుద్ధాత్మత్వ హోతా హై; ఇసలియే అనన్తశక్తివాలే ౧చిన్మాత్ర పరమ ఆత్మాకా
౩౫౮ప్రవచనసార[ భగవానశ్రీకుందకుంద-
౧. చిన్మాత్ర = చైతన్యమాత్ర [పరమ ఆత్మా కేవల చైతన్యమాత్ర హై, జో కి అనన్త శక్తివాలా హై .]]