మోహగ్రన్థిక్షపణాద్ధి తన్మూలరాగద్వేషక్షపణం; తతః సమసుఖదుఃఖస్య పరమమాధ్యస్థలక్షణే శ్రామణ్యే భవనం; తతోనాకులత్వలక్షణాక్షయసౌఖ్యలాభః . అతో మోహగ్రన్థిభేదాదక్షయసౌఖ్యం ఫలమ్ ..౧౯౫..
అథైకాగ్రసంచేతనలక్షణం ధ్యానమశుద్ధత్వమాత్మనో నావహతీతి నిశ్చినోతి —
అథ దర్శనమోహగ్రన్థిభేదాత్కిం భవతీతి ప్రశ్నే సమాధానం దదాతి — జో ణిహదమోహగంఠీ యః పూర్వసూత్రోక్త- ప్రకారేణ నిహతదర్శనమోహగ్రన్థిర్భూత్వా రాగపదోసే ఖవీయ నిజశుద్ధాత్మనిశ్చలానుభూతిలక్షణవీతరాగచారిత్ర- ప్రతిబన్ధకౌ చరిత్రమోహసంజ్ఞౌ రాగద్వేషౌ క్షపయిత్వా . క్వ . సామణ్ణే స్వస్వభావలక్షణే శ్రామణ్యే . పునరపి కిం కృత్వా . హోజ్జం భూత్వా . కింవిశిష్టః . సమసుహదుక్ఖో నిజశుద్ధాత్మసంవిత్తిసముత్పన్నరాగాదివికల్పోపాధి- రహితపరమసుఖామృతానుభవేన సాంసారికసుఖదుఃఖోత్పన్నహర్షవిషాదరహితత్వాత్సమసుఖదుఃఖః . సో సోక్ఖం అక్ఖయం లహది స ఏవంగుణవిశిష్టో భేదజ్ఞానీ సౌఖ్యమక్షయం లభతే . తతో జ్ఞాయతే దర్శనమోహక్షయాచ్చారిత్రమోహసంజ్ఞ- రాగద్వేషవినాశస్తతశ్చ సుఖదుఃఖాదిమాధ్యస్థ్యలక్షణశ్రామణ్యయయయయేవస్థానం తేనాక్షయసుఖలాభో భవతీతి ..౧౯౫.. అథ నిజశుద్ధాత్మైకాగ్గ్గ్గ్గ్ర్ర్ర్ర్రయలక్షణధ్యానమాత్మనోత్యన్తవిశుద్ధిం కరోతీత్యావేదయతి — జో ఖవిదమోహకలుసో యః క్షపితమోహకలుషః, మోహో దర్శనమోహః కలుషశ్చారిత్రమోహః, పూర్వసూత్రద్వయకథితక్రమేణ క్షపితమోహకలుషౌ యేన [లభతే ] ప్రాప్త క రతా హై ..౧౯౫..
టీకా : — మోహగ్రంథికా క్షయ కరనేసే, మోహగ్రంథి జిసకా మూల హై ఐసే రాగ – ద్వేషకా, క్షయ హోతా హై; ఉససే (రాగ – ద్వేషకా క్షయ హోనేసే), సుఖ – దుఃఖ సమాన హైం ఐసే జీవకా పరమ మధ్యస్థతా జిసకా లక్షణ హై ఐసీ శ్రమణతామేం పరిణమన హోతా హై; ఔర ఉససే (శ్రామణ్యమేం పరిణమనసే) అనాకులతా జిసకా లక్షణ హై ఐసే అక్షయ సుఖకీ ప్రాప్తి హోతీ హై .
ఇససే (ఐసా కహా హై కి) మోహరూపీ గ్రంథికే ఛేదనసే అక్షయ సౌఖ్యరూప ఫల హోతా
అబ, ౧ఏకాగ్రసంచేతన జిసకా లక్షణ హై, ఐసా ధ్యాన ఆత్మామేం అశుద్ధతా నహీం లాతా ఐసా నిశ్చిత కరతే హైం : —
ఆత్మస్వభావే స్థిత ఛే, తే ఆత్మనే ధ్యానార ఛే. ౧౯౬.
౩౬౦ప్రవచనసార[ భగవానశ్రీకుందకుంద-
౧. ఏకాగ్ర = జిసకా ఏక హీ విషయ (ఆలంబన) హో ఐసా .