అయమాత్మా యదైవ సహజసౌఖ్యజ్ఞానబాధాయతనానామసార్వదిక్కాసకలపురుషసౌఖ్యజ్ఞానా- సర్వజ్ఞః ఝాది కమట్ఠం ధ్యాయతి కమర్థమితి ప్రశ్నః . అథవా కమర్థం ధ్యాయతి, న కమపీత్యాక్షేపః . కథంభూతః సన్ . అసందేహో అసన్దేహః సంశయాదిరహిత ఇతి . అయమత్రార్థః – యథా కోపి దేవదత్తో విషయసుఖనిమిత్తం విద్యారాధనాధ్యానం కరోతి, యదా విద్యా సిద్ధా భవతి తత్ఫలభూతం విషయసుఖం చ సిద్ధం భవతి తదారాధనాధ్యానం న కరోతి, తథాయం భగవానపి కేవలజ్ఞానవిద్యానిమిత్తం తత్ఫలభూతానన్తసుఖనిమిత్తం చ పూర్వం ఛద్మస్థావస్థాయాం శుద్ధాత్మభావనారూపం ధ్యానం కృతవాన్, ఇదానీం తద్ధయానేన కేవలజ్ఞానవిద్యా సిద్ధా తత్ఫలభూతమనన్తసుఖం చ సిద్ధమ్; కిమర్థం ధ్యానం కరోతీతి ప్రశ్నః ఆక్షేపో వా; ద్వితీయం చ కారణం – పరోక్షేర్థే ధ్యానం భవతి, భగవతః సర్వం ప్రత్యక్షం, కథం ధ్యానమితి పూర్వపక్షద్వారేణ గాథా గతా ..౧౯౭.. అథాత్ర పూర్వపక్షే పరిహారం దదాతి — ఝాది ధ్యాయతి ఏకాకారసమరసీభావేన పరిణమత్యనుభవతి . స కః
అబ, సూత్ర ద్వారా (ఉపరోక్త గాథాకే ప్రశ్నకా) ఉత్తర దేతే హైం కి — జిసనే శుద్ధాత్మాకో ఉపలబ్ధ కియా హై వహ సకలజ్ఞానీ (సర్వజ్ఞ ఆత్మా) ఇస (పరమ సౌఖ్య) కా ధ్యాన కరతా హై : —
అన్వయార్థ : — [అనక్షః ] అనిన్ద్రియ ఔర [అక్షాతీతః భూతః ] ఇన్ద్రియాతీత హుఆ ఆత్మా [సర్వాబాధవియుక్తః ] సర్వ బాధా రహిత ఔర [సమంతసర్వాక్షసౌఖ్యజ్ఞానాఢయః ] సమ్పూర్ణ ఆత్మామేం సమంత (సర్వప్రకారకే, పరిపూర్ణ) సౌఖ్య తథా జ్ఞానసే సమృద్ధ వర్తతా హుఆ [పరం సౌఖ్యం ] పరమ సౌఖ్యకా [ధ్యాయతి ] ధ్యాన కరతా హై ..౧౯౮..
టీకా : — జబ యహ ఆత్మా, జో సహజ సుఖ ఔర జ్ఞానకీ బాధాకే ౧ఆయతన హైం (ఐసీ) తథా జో ౨అసకల ఆత్మామేం ౩అసర్వప్రకారకే సుఖ ఔర జ్ఞానకే ఆయతన హైం ఐసీ
ఇన్ద్రియ – అతీత అనింద్రి తే ధ్యావే పరమ ఆనందనే. ౧౯౮.
౩౬౪ప్రవచనసార[ భగవానశ్రీకుందకుంద-
౧ ఆయతన = నివాస; స్థాన .
౨ అసకల ఆత్మామేం = ఆత్మాకే సర్వ ప్రదేశోంమేం నహీం కిన్తు థోడే హీ ప్రదేశోంమేం .
౩ అసర్వప్రకారకే = సభీ ప్రకారకే నహీం కి న్తు అముక హీ ప్రకారకే; అపూర్ణ [యహ అపూర్ణ సుఖ పరమార్థతః సుఖాభాస హోనే పర భీ, ఉసే ‘సుఖ’ కహనేకీ అపారమార్థిక రూఢి హై .]]