ద్రవ్యం మిథో ద్వయమిదం నను సవ్యపేక్షమ్ .
ద్రవ్యం ప్రతీత్య యది వా చరణం ప్రతీత్య ..౧౨..
ఇతి తత్త్వదీపికాయాం ప్రవచనసారవృత్తౌ శ్రీమదమృతచన్ద్రసూరివిరచితాయాం జ్ఞేయతత్త్వప్రజ్ఞాపనో నామ ద్వితీయః శ్రుతస్కన్ధః సమాప్తః ..౨.. ‘అత్థిత్తణిచ్ఛిదస్స హి’ ఇత్యాద్యేకాదశగాథాపర్యన్తం శుభాశుభశుద్ధోపయోగత్రయముఖ్యత్వేన ప్రథమో విశేషాన్తరాధికారస్తదనన్తరం ‘అపదేసో పరమాణూ పదేసమేత్తో య’ ఇత్యాదిగాథానవకపర్యన్తం పుద్గలానాం పరస్పరబన్ధముఖ్యత్వేన ద్వితీయో విశేషాన్తరాధికారస్తతః పరం ‘అరసమరూవం’ ఇత్యాద్యేకోనవింశతిగాథాపర్యన్తం జీవస్య పుద్గలకర్మణా సహ బన్ధముఖ్యత్వేన తృతీయో విశేషాన్తరాధికారస్తతశ్చ ‘ణ చయది జో దు మమత్తిం’ ఇత్యాదిద్వాదశగాథాపర్యన్తం విశేషభేదభావనాచూలికావ్యాఖ్యానరూపశ్చతుర్థో విశేషాన్తరాధికార ఇత్యేకాధిక- పఞ్చాశద్గాథాభిర్విశేషాన్తరాధికారచతుష్టయేన విశేషభేదభావనాభిధానశ్చతుర్థోన్తరాధికారః సమాప్తః .
ఇతి శ్రీజయసేనాచార్యకృతాయాం తాత్పర్యవృత్తౌ ‘తమ్హా తస్స ణమాఇం’ ఇత్యాదిపఞ్చత్రింశద్గాథాపర్యన్తం సామాన్యజ్ఞేయవ్యాఖ్యానం, తదనన్తరం ‘దవ్వం జీవం’ ఇత్యాద్యేకోనవింశతిగాథాపర్యన్తం జీవపుద్గలధర్మాదిభేదేన విశేషజ్ఞేయవ్యాఖ్యానం, తతశ్చ ‘సపదేసేహిం సమగ్గో’ ఇత్యాదిగాథాష్టకపర్యన్తం సామాన్యభేదభావనా, తతః పరం ‘అత్థిత్తణిచ్ఛిదస్స హి’ ఇత్యాద్యేకాధిక పఞ్చాశద్గాథాపర్యన్తం విశేషభేదభావనా చేత్యన్తరాధికారచతుష్టయేన త్రయోదశాధికశతగాథాభిః సమ్యగ్దర్శనాధికారనామా జ్ఞేయాధికారాపరసంజ్ఞో ద్వితీయో మహాధికారః సమాప్తః ..౨..
[అబ శ్లోక ద్వారా, ద్రవ్య ఔర చరణకా సంబంధ బతలాకర, జ్ఞేయతత్త్వ – ప్రజ్ఞాపన నామక ద్వితీయాధికారకీ ఔర చరణానుయోగసూచక చూలికా నామక తృతీయాధికారకీ సంధి బతలాఈ జాతీ హై . ] : —
అర్థ : — చరణ ద్రవ్యానుసార హోతా హై ఔర ద్రవ్య చరణానుసార హోతా హై — ఇసప్రకార వే దోనోం పరస్పర అపేక్షాసహిత హైం; ఇసలియే యా తో ద్రవ్యకా ఆశ్రయ లేకర అథవా తో చరణకా ఆశ్రయ లేకర ముముక్షు (జ్ఞానీ, ముని) మోక్షమార్గమేం ఆరోహణ కరో .
ఇసప్రకార (శ్రీమద్భగవత్కున్దకున్దాచార్యదేవ ప్రణీత) శ్రీ ప్రవచనసార శాస్త్రకీ శ్రీమదమృతచన్ద్రాచార్యదేవవిరచిత తత్వదీపికానామక టీకాకా యహ ‘జ్ఞేయతత్త్వ – ప్రజ్ఞాపన’ నామక ద్వితీయశ్రుతస్కంధ (కా భాషానువాద) సమాప్త హుఆ .