Pravachansar Pravachano-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). Date: 09-07-1979; Gatha: 114.

< Previous Page   Next Page >


Combined PDF/HTML Page 39 of 44

 

Page 492 of 540
PDF/HTML Page 501 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 492
pravachanaḥ tā. 9–7–79.
‘pravachanasār’ 113 gāthā. bhāvārtha, udāharaṇ chhe ne...! enā upar āvī gayun kāl. be līṭī
uparanī (tyānthī pharīne.)
(ahīnyā kahe chhe keḥ) “dravyano – ke je paryāyonā svarūpanun kartā.” dravya je chhe ātmā ke
paramāṇu enī je samaye je avasthā thāy, e kāḷe ja thāy. (svakāḷe thāy) kramānupātī em lakhyun
ne...! kramānupātī-kramānusār ane te te paryāyano kartā dravya chhe. āhā... hā! gnānamān enī dashā thāy,
eno kartā ātmā chhe. gnānāvaraṇīyano uday eno kartā nathī. em kahe chhe. em ātmāmān,
āyuṣhyagatine laīne - āyuṣhyakarmane laīne, dehamān rahe chhe em nathī. enī potānī paryāyane kāraṇe
tyān paryāyamān (chhe.) te paryāyano kartā āyuṣhya (karma) nathī. dehamān rahevun - jeṭalo kāḷ (rahevun) e
kāḷanī paryāyano e sharīramān rahevāno jeṭalo kāḷ chhe teṭalo e ja samayano kartā te dravya chhe. āhā...
hā! te dravya teno kartā, dravya tenun karaṇ-sādhan ane dravya te paryāyano ādhār (adhikaraṇ) (chhe.)
āhā... hā! ā darek dravyanī vāt chhe. ā manuṣhyapaṇe samajāvī chhe. ī darek dravya enā paryāyanā
svarūpano kartā chhe (karaṇ ne adhikaraṇ chhe.) keṭalī vāt samāvī dīdhī chhe!! olā kahe ke antarāy
karamane laīne ātmāmān, dīkṣhā levāno bhāv na thāy - evun āve chhe. ‘mokṣhamārga prakāshak’ mān.
ey? ‘mokṣhamārga prakāshak’ mān (evun lakhāṇ āve chhe.) āhā... hā!
ahīnyā kahe chhe ke je paryāy thāy chhe, te dravyamān - vastunā kram anusār - kramānupātī - te
krame āvavānī chhe te āve chhe - te dravyane tethī asat-utpād kahevāmān āve chhe. dravyano asat-
utpād (kahe chhe) paryāy pahelī nahotī ne thaī - e apekṣhāe dravyane asat-utpād kahevāmān āve
chhe. chhatān te te paryāy, te te dravyanī shakti je chhe anant - anvayashaktio anant chhe. dravya ek chhe,
paṇ enī shaktio eṭale guṇo anant chhe. ane ī anant (guṇo) nī hāre anantī paryāyo
gūnthāyelī chhe. āhā... hā... hā! (shrotāḥ) pragaṭ nathī ne gūnthāyelī shī rīte chhe? ... (uttaraḥ)
gūnthāyelī chhe emānthī pragaṭ thāy chhe. ene sambandh chhe anvayashaktino. ī to paryāy pahelī nahotī
tethī tene asat-utpād, dravyano asat-utpād chhe em kīdhī. dravyamān ī asat (utpād) chhe em
kīdhun. chhatān enī anvayashaktio - je guṇo chhe (tenī sāthe sambandh chhe.) anvayo- rāte vāt thaī’
tī ne bhāī! anvayā guṇāḥ paṇ āve chhe. anvay dravya ne ‘anvayā guṇāḥ’ āve chhe bīje. tyān
vāñchelun no’ tun - dravya te visheṣh chhe ane tenā guṇo te visheṣhya chhe em āvyun’ tun. athavā dravya te
vastu chhe ane enī shaktio, anvayo chhe. to ī anvayo shakti chhe anantī. āhā... hā! āvī
vāt!! ane e shaktionī sāthe, te te samaye je paryāyo thavānī te shakti sāthe sambandh rākhe chhe.
(paryāyo) shakti sāthe gūnthāyelī chhe. āhā... hā... hā! koī tattvanī paryāy (bījā tattvane laīne
nathī.) ke ā ātmā

Page 493 of 540
PDF/HTML Page 502 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 493
āyuṣhya (karma) ne laīne sharīramān rahyo, ke shātānā udayane laīne anukūḷatā thaī em nathī em
kahe chhe. āhā... hā! gajab vāt chhe!! lābhubhāīnun lakhāṇ kāīk āvyun chhe, kāīk ṭhīk chhe. kanīk
sādh āvatī jāy chhe, potānī meḷe pīve chhe ne...! āhā... hā!
(kahe chhe keḥ) darek dravyanī paryāy, ātmā (ke) paramāṇun - (ā sharīr) to anant
paramāṇuno piṇḍ chhe. temān ek - ek paramāṇun dravya chhe. ane emān varṇa, gandh, ras, sparsha (ādi)
anvayashaktio anant chhe. tenī samaye-samaye kramānupātī (kramabaddha) krame je thavānī paryāy te te
dravyane laīne thāy chhe. āhā... hā! paryāy, parane laīne to bilakul nahīn. ho nimitta-paṇ nimittane
laīne kāī andar thāy (em chhe nahīn) āhā... hā! āvī vāt! juo! ā āṅgaḷī hāle chhe
āṅgaḷī ā. e paramāṇuo (dravya) chhe. emān anant-anvayashakti-guṇo chhe. ene anusarīne -
gūnthāyelī (paryāyo) te kāḷe, te ja krame -kramānusār je paryāy āvavānī-thavānī te ja thāy chhe. tethī
te paryāyane asat-utpād ne dravyane paṇ asat-utpād kahīe. paryāyane asat-utpād to kharo paṇ
dravyane asat-utpād kahīe. āhā...! āhā... hā! chhe? juo! (pāṭhamān).
(ahīnyā kahe chhe keḥ) “māṭe paryāyonā anyapaṇā vaḍe dravyano –ke je paryāyonā svarūpanun kartā
-paryāyonā svarūpanun “karaṇ” paryāyonā svarūpanun “adhikaraṇ” hovāne līdhe paryāyothī apr̥uthak
chhe” paryāyothī apr̥uthak chhe. (dravya) paryāyothī judun nathī. tethī ‘teno (dravyano) asat–utpād nakakī
thāy chhe.
āhā... hā! be līṭīmān keṭalun bharyun chhe!! ahīnyān (agnānī) kahe ke hun paranī dayā pāḷī
daun, parane (bachāvī) ahinsā karī daun, paisā raḷī daun, kamāī daun dukāne besīne, dukānanī vyavasthā -
loḍhā-boḍhānī sarakhī vyavasthā karī daun, āhā... hā! dhandho dāṇāno (to) ghaun, bājaro ādi je chhe
emān ek ek dāṇo anant paramāṇuno piṇḍ chhe. ane ī paramāṇummān anant anvayashaktio rahelī
chhe. te kāraṇe (te dāṇānī) te paryāy te thavānī te - ām javānī hoy - āvavānī hoy te kāḷe
te paryāy (tenāthī (dravya-guṇathī) thāy. olo bījo kahe ke men āne dāṇā āpyā ne men dāṇā
toḷīne āpyā, e badhī jūṭhī vāt chhe. āhā... hā!
(shrotāḥ) vyavahār chhe...! (uttaraḥ) vyavahār
eṭale kathanamātra bolavāmān. māro dīkaro! dīkarā kevān? konān dīkarā? sumanabhāī māro dīkaro lo!
āṭh hajār pagār pāḍe! kono dīkaro ne kono (bāp)? āhā... hā! ā māro dīkaro hushiyār thayo
chhe. paṇ dīkaro kono? ahīnyā kahe chhe. e dīkaro to ātmā chhe ne ātmānī paryāy to enāthī thāy
chhe. e paryāy tārāthī thaī chhe ne ten dīkarāne utpanna karyo chhe? traṇ kāḷ, traṇ lokamān ā vāt sāchī
nathī. āhā... hā! ākarun bhāre bhāī!! paisāvāḷā to ām jāṇe - karoḍo paisā (rūpiyā) abajo
paisā (rūpiyā) (māne ke) ame ām karī daīe - ame ām karī daīe, (koīne) be-pāñch lākh
āpīne dhandhe chaḍāvī daīe, emāīn āpaṇane napho to maḷe! mahine ṭakā-doḍh ṭakānun vyāj āpe,
pedāshamān āṭh ānā amārā ne āṭh (ānā)

Page 494 of 540
PDF/HTML Page 503 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 494
enā. mahine-mahine chopaḍā tapāsavā jāy ī. ke kāī khāī na jāy emānthī are! ā badhun bapham
hashe? āhā...hā! āvī vāt chhe! are! duniyāe vītarāgatattva sarvagnadev trilokanāth paramātmā-
eṇe je vastunun svarūp kahyun-e rīte sāmbhaḷavā maḷe nahīn jagatane to bichārā kare shun? emān (vaḷī)
juvānī (yuvān) avasthā-vīs-pachīs-sattāvīsanī phāṭelī ummar ne emān be-pāñch lākhanī pedāsh
hoy- ane duniyā vakhāṇe) karamī jāgyo amāre (chhokaro.) karamī jāgyo em kahe chhe ne...! dharamī
jāgyo em kahe chhe? āhā...! pāpī jāgyo. āhā... hā! e kāntibhāī? rāmajībhāī pāse kyān
hatān - paisā hatā? enī pāse paisā chhe (kāntibhāī pāse) em kahe chhe loko! āhā... hā... hā!
ahīnyān to kahe chhe paisānī (paryāy) - ek paiso chhe, enā anant paramāṇuno ī pīṇḍ chhe.
ane ek-ek paramāṇumān anant anvayo - guṇo chhe ane te guṇanī je samaye - je paryāy thavānī
kramānusār (kramabaddha) te ja paryāy te samaye thāy. ane chhatān te paryāy, pahelī no’ tī māṭe asat-
utpād kahī, dravyano asat-utpād āvyo chhe em kahe chhe. āhā... hā! have āne abhimānanā pār
na maḷe. ānun ā karī daun - ne ānun ā karī daun ne ānun ā karī daun - derāsar karī daun lo ne!
mandir banāvī daun! āhā...!
prabhu (ātmā) chhe e to jāṇanār dekhanār chhe, jāṇanār–dekhanārano
piṇḍ prabhu chhe ne...! āhā...! e jāṇanār–dekhanārane tun dravyadraṣhṭithī jo!! paryāyadraṣhṭi kaheshe hamaṇān.
(e to jāṇavā māṭe) paṇ dravyadraṣhṭi-vastuthī tun jo to tane janam-maraṇanā ant āvashe. ā bhavanī
paryāyano ant āve e tenī sthiti chhe. āhā... hā!
bhagavān ātmā, sachchidānand prabhu! sarvagna jineshvar deve sat shāshvat ne gnānane ānandano
sāgar! athavā āhā... hā! sukhanā sāgaramān sukhanun jaḷ bharyu chhe emān. sukhano sāgar - jaḷanun
(daḷ) chhe. ā khārā sāgaramān jaḷ bījun chhe. ā to (sharīr to) māṭī dhūḷ chhe. bhagavān ātmāmān
- andar bhagavān ātmā sukhanā sāgaranun jaḷ chhe ī to. āhā... hā! ā sharīr to jagatanī dhūḷ
chhe. sāgaramān jem pāṇī chhe. em āmān ānandanun jaḷ chhe. e sukhano sāgar chhe prabhu!! enī ek
samayanī paryāy thāy. tenī paṇ svatantra kartā - e dravya chhe. atyāre to ī siddha karavun chhe ne...!
dīkarā-dīkarī, bāyaḍī kyān’ ya rahī gayā bāpā! āhā... hā! ā sharīrano ek-ek rajakaṇ dravya chhe
ne dravyamān guṇo chhe (anant) anvayo. ‘anvayā guṇāḥ’ shabda chhe kyān’ ka! ‘tattvārtha rājavārtik’ mān
āmān kyān’ ka chhe. ‘anvayā guṇāḥ’ anvay shakti līdhī chhe paṇ shakti kaho ke guṇ badhun ek ja
chhe. chhe ne...? kyān? ekaso chhāsaṭh pānun? nīchethī pāñchamī līṭī. chhe ne...! lo! andar sanskr̥itamān chhe.
‘anvayino guṇāḥ’ athavā ‘sahabhuvoḥguṇāḥ’ sanskr̥itamān chhe bhāī! vyatirek eṭale paryāy e to
āvī gaī chhe vāt. chhe? sanskr̥itamāñchhe. ekaso chhāsaṭh pāne. e sanskr̥itamān nīchenī chhaṭhṭhī līṭī.
(vāchan).

Page 495 of 540
PDF/HTML Page 504 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 49p
अन्वयिनो गुणा अथवा सहभुवो गुणा
इति गुणलक्षणम् । [जयसेनाचार्य]
ahīnyā kahe chhe prabhu! jevā siddhanā guṇ chhe. bhale ene pragaṭ chhe paryāy. evā guṇo tārāmān
bharelā chhe prabhu! evo je mahāsāgar! sukhano mahāsāgar! shāntino mahādariyo! gnānano mahā pravāh!
gnānano pravāh!! āhā... hā! gnān.... gnān.... samajaṇ.... gnān.... gnān.... gnān.... gnān....! evo
je dravyasvabhāv, tenā guṇo anvay eṭale kāyam rahenārā anvayanī sāthe rahenārā anvayo (anant)
āhā... hā! olun visheṣhaṇ āpyun chhe ne...! visheṣhaṇ kaho ke anvayashakti kaho ke anvayaguṇ kaho
(ekārtha chhe) shaktino artha eṭalo ja. anvayaguṇo līdhā ahīnyā. āhā... hā! ā to mūḷatattvanī
vātun chhe bāpu! atyāre to goṭā hālyā chhe goṭā! je bolavānī paryāyabhāṣhā (vargaṇānā paramāṇun
chhe.) to kahe chhe ke e paramāṇunī je anvayashaktio chhe ene krame bhāṣhā (paryāy) thavānī chhe te
kāḷ ja te bhāṣhānī paryāy thāy chhe. e bhāṣhānī paryāyano kartā te paramāṇun chhe. ātmā nahīn - jīv
nahīn - hoṭh nahīn. āhā... hā! ko’ devīlālajī! āvī vāt chhe! āṭalāmān e (badhun) bharyun chhe.
(ahīnyā kahe chhe keḥ) “paryāyonā anyapaṇā vaḍe dravyano” asat–utpād nakakī thāy chhe.”
bhāṣhā em levī bhāī! āhā... hā! shun kahe chhe? ghaṇun bharyu chhe! bhāī! tun koṇ chho? bhagavān chho.
bhagavānamān anantā-anantā guṇo bhagavatsvarūpe paḍayā chhe (dhruv chhe.) enī vartamānamān, te paryāy, jo
dravya upar draṣhṭi hoy, to to te paryāy kramānupātī (kramabaddha) samyagdarshan-gnān ne chāritra e paryāy
āve. jo draṣhṭi dravya upar na hoy, to rāg ane par upar hoy - sanyog upar (hoy) to vikārī
thāy āve, vikār māro chhe e mithyātvanī paryāy utpanna thāy. ī paryāyono utpād- asat
(utpād) pahelo nahoto ne thayo chhatān ī dravya pote ja ī asat-utpādapaṇe ūpajayun em paṇ
kahevāy chhe. āhā... hā! kem ke dravya pote paryāyanā kartā, karaṇ ane adhikaraṇ hovāne līdhe
paryāyothī apr̥uthak chhe. āhā... hā! keṭalun samāvyun chhe! have āvun sāmbhaḷavun! maḷe nahi bichārāne ne
rakhaḍayā-rakhaḍ, chorāshīnā avatār! āhā... hā! ogaṇ pachās di’ thī chhe lābhubhāīne! hajī andar
di’ rahevun paḍashe! āhā... hā! bhāṣhā nahīn ne ām ne ām rahevun- e paṇ e paryāyano je dravyanā
anvayaguṇanī sāthe sambandhavāḷo paryāy e kāḷano e kramānupātī - krame thanāro te ja paryāy thāy chhe.
āhā... hā! dākatarothī maṭe... davāthī maṭe. āre...! āre! e badhī vāt jūṭhī chhe. te dravyanī te
samayanī te kramamān āvelī paryāy, e anvayanī sāthe sambandh rākhīne- sambandh toḍīne nahīn- e
paryāy thāy chhe teno kartā te dravya, karaṇ eṭale dravya sādhan ane dravyavastu te teno ādhār (chhe.) e
paryāyano ādhār dravya (chhe.) āhā... hā... hā!
(shun kahe chhe keḥ) ā (ṭhavaṇī) upar rahel pustakano ādhār (ṭhavaṇī) heṭhe (chhe.) te nahīn

Page 496 of 540
PDF/HTML Page 505 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 496
em kahe chhe. (mandiranā) shikhar upar pāṇo chaḍāve to kahe chhe ke e (mandiranā) ādhāre rahel chhe
em nahīn. āhā... hā! ī paramāṇunā, te samayanī paryāy thaī te paryāyano kartā- sādhan ne ādhār
te paramāṇu chhe. āhā... hā! ā shikhare sonāno (kaḷasho) chaḍāvyo- phalāṇun ām karyu ne phalāṇu
ām karyun abhimānanā pār na maḷe are... re! e abhimānamān gothān khāy ne marīne jāy chār
gatimān (rakhaḍavā.) āhā... ha! keṭalun samāḍayun chhe juo! ā to visheṣhamān āvyun keḥ “paryāyonā
anyapaṇā vaḍe dravyano” – paryāyonā anyapaṇā vaḍe dravyano – ke je asat–utpād nakakī thāy chhe” ke
je paryāyonā svarūpanun kartā chhe, karaṇ ane adhikaraṇane līdhe paryāyothī apr̥uthak chhe.”
paryāyothī judo
nathī. ī dravya, paryāyothī judo nathī. tethī
“teno asat–utpād nakakī thāy chhe.” āhā... hā!
āṭalāmān keṭalun bharyun chhe! ā kāl āvī gayun chhe. paṇ ā to dravya pote asat-utpādapaṇe nakakī
thāy chhe em kahe chhe. ane chhatān te paryāy, ekadam bījī jātanī thāy - sanyogomān āvīne bījī
thāy eṭale tane em lāge ke enāthī thaī (to) kahe chhe ke nā. enā kramānupātīthī (thaī chhe
kramabaddha). anvayanā sambandhathī thaī chhe ane krame āvavānī te āvīne te paṇ asat-utpādapaṇe
paryāy ūpaje chhe. āhā... hā! traṇ lokano nāth, satsvarūp prabhu! je palaṭato nathī - badalato nathī,
e paṇ ahīnyā kahe chhe ke ī paryāyapaṇe asat-utpādapaṇe te ūpaje chhe. āhā... hā! samajāṇun
kāī...? chhe ke nahīn emān? (pāṭhamān) āhā... hā! garva gāḷī nākhe evun chhe!! garva gāḷatān
bhagavān najare paḍe evun chhe! āhā... hā!
āvo je garva gāḷe, enī paryāy (par) najar na rahetān,
āhā... hā! kem ke ī paryāyano kartā to dravya chhe, eno ādhār ī dravya chhe, sādhan ī dravya chhe. (tethī
dravyane ja jovānu āvyun) ā bahāranā sādhano meḷavīne, paryāy nimitta utpanna kare, nimitto meḷave
sādhan anukūḷ sāṭu kahe chhe e vāt badhī jūṭhī chhe. āhā... hā!
(shrotāḥ) paryāyanī draṣhṭino bhūkako
ūḍī jāy... (uttaraḥ) vastu evī chhe bāpu! vītarāg, sarvagna parameshvar, jineshvaradev - enā gnānamān
āvyun e kathanamān āvyun ī kathanamān āvyun ī ā rachanāmān āvyun (chhe.) āhā... hā!
(kahe chhe keḥ) prabhu (ātmā) tun koī paṇ paramāṇu ne halāvī shake nahīn, hāthane halāvī shake
nahīn, jībhane halāvī shake nahīn, āṅkhane ām (paṭapaṭāvī) shake nahīn ātmā. kem bese? āhā...!
ā dākatar kahe ke ūṇḍo shvās lo! sārun ūṇḍo laīe. bāpu! ī shvāsanī paryāy, paramāṇunī te kāḷe,
te rīte ja āvavānī chhe te rīte thāy chhe, ātmā andar preraṇā kare māṭe ūṇḍo shvās thāy, em nathī.
āhā... hā! ek gāthāe to gajab siddhānt!! mārun makān ne mārā paisā ne... mārā dīkarā ne...
mārī dīkariyun ne... mārā jamāī - sāro jamāī maḷ‌yo hot to (phulāīne bījāne kahe) ā mārā
jamāī chhe.. kyān karavo e jamāī! prabhu! tārī paryāyamān paṇ tun asatpaṇe utpanna thā. pahelī paryāy
no’ tī māṭe (asat-utpād) emān tun bījāne em mān ke ā mārā (chhe e garva chhe.) āhā...
hā! devīlālajī! hindīvāḷā chhe e no’ samaje gujarātī bhāṣhāmān! āhā...!

Page 497 of 540
PDF/HTML Page 506 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 497
(ahīnyā kahe chhe keḥ) paryāyo anya chhe. māṭe paryāyonā anyapaṇā vaḍe dravyano – ke je
paryāyonā svarūpanun kartā, karaṇ ane adhikaraṇ hovāne līdhe paryāyothī - paryāyonā anyapaṇā vaḍe
dravyano apr̥uthak chhe tethī teno
asat–utpād nakakī thāy chhe.” āhā... hā!
ā vātane (udāharaṇ vaḍe) spaṣhṭa karavāmān āve chheḥ dākhalo daīne sonāno. (ā vātane
spaṣhṭa karavāmān āve chhe)ḥ
“manuṣhya te dev ke siddha nathī.” ā (sharīr) te manuṣhya nahīn ho ā to paramāṇun chhe paṇ
manuṣhyanī andar gati je chhe ne, gatinī yogyatā jīvamān rahelī e manuṣhyanī gati chhe te siddha nathī ke
dev nathī. manuṣhyanī je paryāy chhe te devanī paryāy nathī, te siddhanī paryāy nathī. āhā... hā! āchārye
be vāt līdhī. manuṣhya te dev ke siddha nathī, emān tiryañchane andar laī levun. “dev te manuṣhya ke siddha
nathī.”
bhale svargamān dev thāy. āhā... hā! āchārya chhe ne... manuṣhyathī dev thavānā chhe. dev pachhī
siddha thavānā chhe. āhā... hā! (devamānthī) pachhī manuṣhya thaīne siddha thavānā chhe. āhā... hā! digambar
santonī vāt chhe bāpā! “manuṣhya te dev ke siddha nathī,” manuṣhyapaṇānī gati je chhe andar te devapaṇun
nathī ne siddhapaṇun nathī. ane “dev te manuṣhya ke siddha nathī.” āhā... hā! munirāj to devamān
javānā. devanī paryāy thavānī - pañchamakāḷ chhe ne...! āhā...! paṇ ī “dev te manuṣhya ke siddha
nathī.”
āhā... hā! “e rīte nahi hoto” thako ananya (–teno te ja) kem hoy?” jīv teno te
ja kem hoy? joyun? āhā...! e jīv je chhe manuṣhya chhe te dev ke siddha nathī, ane dev ke siddha chhe te
manuṣhya nathī, to pachhī teno te ja kem (jīv) hoy? āhā...! teno te ja kem hoy? āhā... hā!
paryāyamān anero thāy chhe ne...! duniyā to sharīrane ja dekhe chhe (māne chhe) ātmā. ā (sharīr to)
māṭī chhe, pudgalanī avasthā - jaḍ-māṭī chhe. e (sharīramān) anantā paramāṇu chhe ekek paramāṇummān
anantī anvayashaktio chhe ane te te paramāṇunī (paryāyo) kramānupātī (kramabaddha) je paryāy
āvavānī te ja āve chhe e paryāyano kartā-sādhan ne adhikaraṇ (ādhār) e paramāṇu chhe. āhā...
hā! āvun jagatane besavun (ghaṇun kaṭhaṇ!) abhyās kyān chhe? jagatanā abhimān āḍe (samajavā)
navaro kyān chhe? ā karyu ne.. ā karyun ne.. ā karyun ne...!
(ahīnyā kahe chhe keḥ) (teno te ja) kem hoy, ke jethī anya ja na hoy” anero chhe. e
paryāyathī anero-anero chhe. “ane jethī manuṣhyādi paryāyo jene nīpaje chhe evun jīvadravya paṇ -
āhā...! āhā... hā! jīvadravya paṇ ane jethī manuṣhyādi paryāyo jene nīpaje chhe evun jīvadravya paṇ
- e jīvadravya paryāy apekṣhāe anya chhe em siddha karavun chhe. āhā... hā! āvo upadesh have
mīṭhālālajī! navarā kyān? ek to dhandhā āḍe navarā kyān? pāp. ākho di’ dhandho! bāyaḍī-chhokarān
(sāchavavān) dhūḷ-dhāṇī! āhā... hā! kāī jenī hārī sambandh na maḷe,

Page 498 of 540
PDF/HTML Page 507 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 498
ūgamaṇo-achathamaṇo kyān’ ya na maḷe. ek bāvaḷamānthī āvyo hoy ne ek hāre līmaḍāmānthī āvyo
hoy. āhā... hā... hā! e prashna thayelo. ek phere. amarelī chomāsun hatun ne... chhīyāsīnun. pūrun thaīne
chital gayā chital. nyān ek kumvarajīno manasukh ne... enun sagapaṇ nyān karyun tun nyān sheṭhiyāvamān
lālachand sheṭhanī dīkarī. lālachand sheṭh! ā badhā paisāvāḷā! je di’ sagapaṇ karyun te di’ pūchhayun mane
āṇandajīe ke ā shun? chhoḍī kyānnī ne chhokaro kyānno? ā badho meḷ shun thāy chhe. kahe chhe.
satyāsīnī vāt chhe. kāratak vad-1. puname pūrun thāy ne... eṭale amarelīthī chital āvelā sīdhā ja.
āṇandajī hāre hato. kīdhun ke bhāī! e bāī kyān’ kathī bāvaḷamānthī āvī hoy, ane ā chhokaro
līmaḍāmānthī āvyo hoy. te ām bhegān kahevāy paṇ bhegān kone kahevā? āhā... shāntibhāī! kone
bhegān kahevān? bhegān thayā kahe chhe karma anusār. āhā...! hā!
(ahīnyān kahe chhe) darek dravya te te samayanī kramānupātī paryāyapaṇe te dravya ūpaje chhe. āhā...
hā! tethī te dravyano paṇ asat-utpād kahevāmān āve chhe. paryāyanī apekṣhāe. āhā... hā... hā! e
ahīnyān kahe chhe.
“jethī manuṣhyādi paryāyo jene nīpaje chhe evun jīvadravya” joyun? jīvadravya paṇ have
draṣhṭānt āpe chhe. “valayādi vikāro (kaṅkaṇ vagere paryāyo) jene ūpaje chhe evā suvarṇanī jem.”
kaṅkaṇ ādi paryāyo sonāmān ūpaje chhe. sonāmān kaḍun (kuṇḍaḷ, vīṇṭī) ādi thāy ne...! evā suvarṇanī
jem. valayādi vikāro eṭale paryāyo, sonāmānthī thāy ne kuṇḍaḷ, kaḍān, vīṇṭī, thāḷī paṇ thāy -
sonānī thāḷī, sonānā vāṭakā, sonānā pyālā hoy chhe ne...! chhe ne ahīnyān āve chhe amāre āhār
(dān) vakhate. amushane ghare sonānā (thāḷī-vāṭakā) pyālā hoy chhe. sonānī chamachī vaḷī hoy chhe
ne...! āhā... hā! e kahe chhe ke je ākār thayo sonāno (jene) valayādi vikāro (kahyān) e
jīvadravya paṇ - valayādi vikāro, kaṅkaṇ vagere jene ūpaje chhe (arthāt) jene ūpaje chhe evā
suvarṇanī jem - jīvadravya paṇ
“pade pade (pagale pagale, paryāye paryāye) anya na hoy?” āhā...!
ī jīv paṇ anya-anya na hoy kem? em kahe chhe. jem sonun paṇ paryāye-paryāye bhinna bhinnapaṇe
ūpaje chhe ane anya-anya chhe to jīv paṇ bhinna bhinna paryāye ūpaje chhe to anyapaṇe kem na
hoy? āhā... hā! ahīnyān to paranī hāre kāī sambandh nathī ī siddha karīne - ekadam bhinnapaṇānī
paryāy dekhāy-manuṣhyadeh chhūṭīne devamān - to (loko) kahe ke āhā... āyuṣhya devanun bāndhyun māṭe
devapaṇun thayun te vāt khoṇṭī chhe. āhā... hā! samajāy chhe? ghaṇā sanskāravāḷā jīvo to devamān javānā.
āvī sthiti sāmbhaḷe - dararoj sāmbhaḷe enā puṇya bandhāy, e marīne svargamān javānā. āhā... hā!
ekadam manuṣhyadeh chhūṭīne svarga (mān jāy) to em thaī jāy ke ā shun navun ūpajayun? ke nā. anerī
paryāy thaī - paṇ ī pahelī no’ tī māṭe anerī-anya kīdhī. e anya chhe (paryāy) māṭe dravya em
ne em rahyun chhe em nahīn. e paṇ ūpajayun chhe. āhā.. hā! chhe ne? (pāṭhamān)

Page 499 of 540
PDF/HTML Page 508 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano 499
(kahe chhe keḥ) “evun jīvadravya paṇ – valayādi vikāro (kaṅkaṇ vagere paryāyo jene ūpaje chhe
evā suvarṇanī jem – pade pade (pagale pagale, paryāye paryāye) anya na hoy? kem na hoy? anerun
(dravya) kem na hoy?
ahīn sonāmān “jem kaṅkaṇ, kuṇḍaḷ vagere paryāyo anya chhe.” paryāyo anerāpaṇe
thāy chhe. e suvarṇa anerī-anerī paryāyapaṇe thāy chhe em jīvadravya anerāpaṇe kem na hoy? āhā...
hā! paranī hāre kāī levā-devā na maḷe. karmane laīne ne phalāṇāne laīne ḍhīṅkaḍāne laīne (ām thayun
e vāt nahīn.) āhā... hā! āvī vāt chhe! sukanalālajī! shukan ā chhe. āhā... hā! dravya anerun
kem na hoy? em kahe chhe bhāī! āhā... hā! paryāy apekṣhāe (nī vāt chhe!) āhā...! dravya to
dravya chhe. paṇ paryāy bhinnabhinna thaī te kāḷe te thavānī kramānupātī - krame āvavānī hatī (te) thaī,
āvavānī hatī ne thaī, e vakhate dravya anya kem na kahīe? dravya anyarūpe nathī thayun em kem na
kahīe? pahelī (manuṣhya paryāy) paṇe hatun ne (devapaṇe) thayun to anya kem nathī? āhā... hā! āvī
vātun! sāmbhaḷavā maḷavī mushkel! ane sāmbhaḷavī ya mushkel paḍe! lo, ā hāthe ya halāvī shake nahīn.
bolī shake nahī. āhā... hen? sādhune āhār daī shake nahī. bhagavānanī stuti karī shake nahī. āhā...!
bhagavānanī pūjā (samaye) chokhā vaḍe karīne (ardhya) chaḍāvī shake nahīn. ī ātmā karī shake nahīn em
kahe chhe. āhā... hā! e vakhate ī jīvadravyano paryāy, pahelo nahoto ne anero thayo ethī tane em
lāge ke ā paryāyane laīne ā badhun - ā thāy chhe em nathī. āhā... hā! ko’ kāntibhāī! āvun
to sāmbhaḷ‌yun nathī. nānī ummaramān vayā gāy bichārā! buddhivāḷā hatā paṇ. goradhanabhāīe to thoḍun’
ka pāchhaḷathī sāmbhaḷelun! tattvanī vāt! āhā... hā! are... re! je kamāṇī karavī joīe e kamāṇī karī
nahīn. hen? ā dash hajārano pagār ne pandar hajārano pagār ne vīs hajārano pagār ne...! bāpu! paṇ
emān shun thayun? emān kyān tun āvyo? e kyān tārāthī thayun? tārāthī thayun - je paryāy pahelī nahotī
em ahīnyān thayun to anerun thayun to dravya anya kem na hoy? em kahe chhe. parane laīne thayun nathī.
em kahe chhe. e paryāyane laīne dravya anerun kem na thayun? āhā... hā!
(ahīnyān kahe chhe) “anya na hoy? jem kaṅkaṇ, kuṇḍaḷ vagere paryāyo anya chhe (bhinnabhinna chhe,
tenā te ja nathī) tethī te paryāyo karanārun suvarṇa paṇ anya chhe.”, chhe? (pāṭhamān) kaī paryāy? kaṅkaṇ,
kuṇḍaḷ ādi te paryāyo karanārun suvarṇa paṇ anya chhe. enun - paryāyonun karanārun suvarṇa paṇ paryāyanī
apekṣhāe anya chhe. āhā... hā!
“tem manuṣhya, dev vagere paryāyo anya chhe tethī te paryāyo karanārun
jīvadravya paṇ paryāy–apekṣhāe anya chhe.” āhā... hā! keṭalun spaṣhṭa karyun chhe!! hajī to ahīnyān
bahāranā abhimān mūkavā nathī. ame ā karyun ne ame ānun ām karyun ne ā karyun ne - ko’ kane
chhetaravā hoy to ām chhetaravā ne ām (chālākīthī) chhetaravā ne are... re! chhetarāy jāy chhe tun
(te) tane tārī khabar nathī. āhā... hā! te paryāyanī utpattinun kāraṇ

Page 500 of 540
PDF/HTML Page 509 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano pa00
to tārun dravya chhe. āhā... hā! enā bījānā paisā gāy ne (chhetarāṇo) to e to ene kāraṇe-
paisānī paryāy paisāthī thaī ene kāraṇe khed thayo ke rāg thayo to ene kāraṇe (thayo chhe) e kāī
paisāne kāraṇe (khed ke rāg) thayo em nahīn. āhā... hā! āvī vātun! traṇ lokano nāth! ām
sāme ūbho rahyo hoy jāṇe ane satnī vātun karato hoy āhā... hā! phāṭ-phāṭ. pyālā ke! (ajar
pyālā!) āhā... hā!
paradravyathī thāy... pyālā bhinna chhe. e samaye paṇ paradravyanī paryāyapaṇe tun nahīn ane tārī
paryāyapaṇe te nahīn. tāre paryāy tenāthī (thāy) nahīn. āhā... hā... hā!
ahīnyān to kahe chhe ke tārī paryāy bhinnabhinna bhāse - ekadam vilakṣhaṇ bhāse to paṇ ī
kramānupātī chhe. ane te enā guṇanī sāthe sambandh rākhīne chhe. ane tethī te dravya te-paṇe ūpajayun chhe,
dravyane paṇ tethī ame anya kahīe chhīe. āhā... hā! ko’ hen? āvun chhe! āmān āvun jhājhā māṇas
sāmbhaḷanārā-shun kahe chhe? bahu thoḍā (sāmbhaḷanārā hoy) vāt sāchī! thoḍā ja hoy. āvun param
satya!! āhā... hā! traṇ lokano nāth! sīmandharadev parameshvar! indronī vachche kahetā hatā ī ā vāt
chhe. ane hajī kahī rahyā chhe paramātmā! sīmandhar bhagavān to sākṣhāt arihant pade chhe ne...! mahāvīr
paramātmā siddhapad thaī gayā. āhā... hā! paṇ te ya kahe chhe ke siddhapad paryāy ṭāṇe ī anerī paryāy
thaī chhe ane jīv paṇ tyān anerāpaṇe thayo chhe. devapaṇe hato athavā munipaṇe hato te paryāyapaṇe hatun
te vakhate te paryāyapaṇe (jīvadravya) hatun. ane siddhaparyāy thaī te pahelānī paryāyane laīne thaī em
nahīn. āhā... hā... hā! i siddhanī paryāy, te samaye kramānupātī (kramabaddha) thaī teno kartā - karaṇ -
sādhan ne ādhār e ātmā chhe. āhā.. hā.. hā! e mokṣhanī paryāyano kartā mokṣhamārge ya nahīn.
āhā... hā! kem ke (mokṣha) māraganī paryāy kāḷe dravya te-paṇe ūpajelun ane jyān siddhapad thayun te
paryāy te kāḷe te dravya ūpajayun tethī anya-anya dravya thayun em kem na kahevāy? paryāy apekṣhāe
(thayun em kahevāy chhe.) āhā... hā! ī ā dravya (gaḷe utāravun) mushkel! ā to badhun! āvī vātun
hashe?! are! bhāgyashāḷī lok chho bāpā! āvī vītarāganī vātun - gharanī vāt - sākṣhāt bhagavān
birājatā hoy em kahe chhe. āhā... hā! lo! ekaso ne teramī gāthā.
bhāvārthaḥ– “jīv anādi anant hovā chhatān, manuṣhya paryāyakāḷe devaparyāyanī ke
svātmopalabdhirūp siddhaparyāyanī aprāpti chhe.” bhagavān (ātmā) anādi anant hovā chhatān -
bhagavān eṭale ātmā. manuṣhya paryāyakāḷe devaparyāyanī pote āchārya chhe ne... sant chhe ne... muni chhe
ne... kahe chhe ke manuṣhyanī paryāyakāḷe devaparyāyanī ke svātmopalabdhirūp siddhaparyāyanī aprāpti chhe.
āhā... hā... hā! vāt ī nākhī chhe devamānthī manuṣhya thaīne siddha thavānā (munirāj.) āhā... hā!
are! āno ekānt kahe (agnānī lok). loko em kahe. parathī kāī na thāy - ane āḍī -

Page 501 of 540
PDF/HTML Page 510 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano pa01
avaḷī kāī paryāy na thāy-(munirāj kahe chhe) parathī kāī na thāy ne āḍī-avaḷī kāī paryāy na
thāy. le shun kahevun chhe tāre? “kramānupātī” tenā yogathī āvavānī paryāy je chhe te āve chhe.
anyavayano-guṇano sambandh rākhīne-anvayano sambandh toḍīne nahīn. (kramānupātī-kramasar) thāy chhe.
anvayano sambandh rākhyo to anvay to guṇ chhe eṭalo paṇ sambandh thayo enī hāre. ethī ahīnyān
kīdhun ke dravya anyapaṇe ūpajayun chhe. āhā...hā! āvī vātun chhe. bhakti ahīn thāshe hon! sharīranun kāraṇ
hovāne kāraṇ! pūnam chhe ā ja. chomāsāno divas! kāle to bhagavānano divya dhvanino divas chhe.
bhagavānanī divyadhvanino-gaṇadharanī utpattino kāle divas chhe. chār gnān thavāno-bār aṅganī
rachanāno-e divas chhe kāl! naigamakālanī apekṣhāe. kāle ja kem? (apekṣhāe vāt chhe.) naigam
eṭale saṅkalpa-vikalpa. ethī em kahevā ene. āhā...hā!
(ahīnyān kahe chhe keḥ) “arthāt manuṣhya te dev ke siddha nathī māṭe te paryāyo anya anya chhe.
ā rīte paryāyo anya hovāthī, te paryāyono karanār, āhā... hā! ek bāju em kahe ke paryāyono
karanār dravya-guṇ nahīn. paryāyano karanār paryāy, paryāy kartā, paryāy karma, paryāy karaṇ, paryāy
sampradān, paryāy apādān, paryāy adhikaraṇ - ādhār (paṇ) ahīnyān to bījī vāt siddha karavī chhe
ne...! āhā... hā! syādvād anekānt mārga - ā rīte chhe. phudaḍīvād nathī. āhā... hā! siddhanī
paryāyono karanār, mokṣhanī paryāyathī mokṣhanī paryāy thaī eme ya nahīn em kahe chhe. hen? āhā... hā!
ek kor mokṣhamārga chhe enāthī mokṣha thāy em kahevun. ahīnyān kahe chhe siddhanī paryāyano karanār,
siddhano ātmā chhe.
(shrotāḥ) kaī apekṣhā sāchī? (uttaraḥ) bey apekṣhā sāchī chhe. kyān gayā tamārā
vaḍīl motīlāl chhe? gayā? chhe. ke gujarātī samaje ke nahīn? ī to samaje chhe gujarātī. (shrotāḥ)
bahu saraḷ bhāṣhā chhe. (uttaraḥ) bhāṣhā saraḷ chhe! ane ī to ghaṇī vār āve chhe ne...! āhā... hā!
kapāṭ phāḍī nākhyā chhe andarathī! (bhed kholī nākhyā chhe.) paranī hāre kāī sambandh nahīn ane pūrve
paryāy no’ tī māṭe thaī tethī kanīk vilakṣhaṇ paranun thayun. enā sambandhathī bilakul nahīn. ane te
paryāy dravyane aḍatī nathī chhatān te paryāyano kartā dravya chhe. āhā... hā!
(ahīnyān kahe chhe keḥ) “te paryāyono karanār, sādhan ane ādhār evo jīv paṇ paryāy–
apekṣhāe anyapaṇāne pāme chhe.” paryāy apekṣhāe (jīv) anyapaṇāne pāme chhe. āhā...hā! shun
vītarāganī shailī!!
“ā rīte jīvanī māphak, darek dravyane” darek dravya-paramāṇu, ākāsh, dharmāsti,
adharmāsti, kāḷ-dāḷ, bhāt, roṭalā, shāk darek dravyane “paryāy apekṣhāe anyapaṇun chhe.” ī shākanī
paryāy je thāy chhe (kāchāmānthī) pākī. e pākavānī paryāyano eno kāḷ chhe kramānupātī e thayo chhe.
e pākī paryāyano kartā ī paramāṇu chhe. bāī nahīn, (vāsaṇ) nahīn. āhā...hā! ānhī to
abhimānano pār nahīn ke mārāthī kevun saras thāy chhe. kevā (majānā) puḍalā thāy chhe. hāth halāvun
(haḷave-haḷave) shun kahevāy? vaḍī

Page 502 of 540
PDF/HTML Page 511 of 549
single page version

gāthā – 113 pravachanasār pravachano pa02
thāy chhe ne... pāpaḍ (saras) thāy chhe ne ḍhīṅkaḍun thāy chhe ne...! (māne ke hun) hushiyār! marī gayo chhe.
ātmāne mārī nākhyo paranun kartāpaṇun mānīne-karīne āhā... hā! bhagavān (ātmā) to jīvatī
jayot! jīvatī jayot birāje chhe chaitanya!!
kahe chhe ke te te kāḷe te paryāyapaṇe dravya ūpaje chhe māṭe anya paṇ kahevāmān āve chhe dravyane.
paṇ anero (koī) bījo chhe em nahīn. e paryāy vilakṣhaṇ ādi paryāy thāy enā karavāmān enun
dravya chhe. bākī koī bījun dravya - enun nimittapaṇun chhe, nimittapaṇun hon. paṇ ethī kāī (nimitta)
eno kartā chhe ke sādhan chhe ke ādhār, apādān chhe em nathī. āhā... hā!
(ahīnyān kahe chhe keḥ) paryāy–apekṣhāe anyapaṇun chhe.” āhā...! “darek dravyane paryāy–
apekṣhāe anyapaṇun chhe. ām dravyane anyapaṇun hovāthī dravyane asat–utpād chhe. em nishchit thāy
chhe.
dravyane hon? paryāy to asat chhe ja, paṇ ī paryāy dravyanī chhe ne...! tethī dravyane asat-utpād
kahevāmān āve chhe. āhā... hā! āvun jhīṇun chhe! ī ekaso ter thaī.

visheṣh kaheshe.....


Page 503 of 540
PDF/HTML Page 512 of 549
single page version

gāthā – 114 pravachanasār pravachano pa03
have ek dravyane anyatva ane ananyatva hovāmān je virodh tene dūr kare chhe (arthāt temān
virodh nathī āvato em darshāve chhe)ḥ-
दव्वट्ठिएण सव्वं दव्वं तं पज्जयट्ठिएण पुणो ।
हवदि य अण्णमणण्णं तक्काले तम्मयत्तादो ।। ११४।।
द्रव्यार्थिकेन सर्व द्रव्यं तत्पर्यायार्थिकेन पुनः ।
भवति चान्यदनन्यत्तत्काले तन्मयत्वात् ।। ११४।।
dravyārthike badhun dravya chhe; ne te ja paryāyārthike
chhe anya, jethī te samay tadrūp hoī ananya chhe. 114.
gāthā – 114
anvayārthaḥ– (द्रव्यार्थिकेन) dravyārthik (nay) vaḍe (सर्वं) saghaḷun (द्रव्यं) dravya chhe; (पुनः
) ane vaḷī (पर्यायार्थिकेन) paryāyārthik (nay) vaḍe (तत्) te (dravya) (अन्यत्) anya-
anya chhe, (तत्काले तन्मयत्वात्) kāraṇ ke te kāḷe tanmay hovāne līdhe (अनन्यत्) (dravya
paryāyothī) ananya chhe.
ṭīkāḥ– kharekhar sarva rvastu sāmānya-visheṣhātmak hovāthī vastunun svarūp jonārāone anukrame
(1) sāmānya ane (2) visheṣhane jāṇanārān be chakṣhuo chhe - (1) dravyārthik ane (2) paryāyārthik.
temān, paryāyārthik akṣhune sarvathā bandh karīne ekalā ughāḍelā dravyārthik chakṣhu vaḍe jayāre
avalokavāmān āve chhe, tyāre nārakapaṇun, tiryañchapaṇun, manuṣhyapaṇun devapaṇun ane siddhapaṇun -e
paryāyosvarūpavisheṣhomān rahelā jīvasāmānyane avalokanārā ane visheṣhone nahi avalokanārā e
jīvone ‘te badhun ya jīvadravya chhe’ em bhāse chhe. ane jayāre dravyārthik chakṣhune sarvathā bandh karīne
ekalā ughāḍelā paryāyārthik chakṣhu vaḍe avalokavāmān āve chhe, tyāre jīvadravyamān rahelā nārakapaṇun,
tiryañchapaṇun, manuṣhyapaṇun, devapaṇun ane siddhapaṇun - e paryāyosvarūp anek visheṣhone avalokanārā ane
sāmānyane nahi avalokanārā evā e jīvone (te jīvadravya) anya-anya bhāse chhe, kāraṇ ke dravya te
te visheṣhonā kāḷe tanmay hovāne līdhe te te visheṣhothī ananya chhe - chhāṇān, tr̥uṇ, parṇa - ane
kāṣhṭhamay agninī māphak (arthāt jem tr̥uṇ, kāṣhṭha, vagereno agni te te kāḷe tr̥uṇamay, kāṣhṭhamay

Page 504 of 540
PDF/HTML Page 513 of 549
single page version

gāthā – 114 pravachanasār pravachano pa04
vagere hovāne līdhe tr̥uṇ, kāṣhṭha vagerethī ananya chhe, tem dravya te te paryāyorūp visheṣhonā samaye te-may
hovāne līdhe temanāthī ananya chhe - judun nathī.) ane jayāre te banne chakṣhuo - dravyārthik ane
paryāyārthik - tulyakāḷe (ekīsāthe) khullān karīne te dvārā ane ā dvārā (dravyārthik chakṣhu dvārā tem
ja paryāyārthik chakṣhu dvārā) avalokavāmān āve chhe, tyāre nārakatva-tiryañchatva - manuṣhyatva - devatva-
siddhatva-paryāyomān rahelo jīvasāmānya ane jīvasāmānyamān rahelā nārakatva - tiryañchatva - manuṣhyatva
- devatva - siddhatva paryāyosvarūp visheṣho tulyakāḷe je dekhāy chhe.
tyān, ek chakṣhu vaḍe avalokan te ekadesh avalokan chhe ane be chakṣhuo vaḍe avalokan te
sarva avalokan (-sampūrṇa avalokan) chhe. māṭe sarva avalokanamān dravyanān anyatva ane ananyatva
virodh pāmatān nathī.
bhāvārthaḥ– darek dravya samānya-visheṣhātmak chhe. tethī darek dravya tenun te ja paṇ rahe chhe ane
badalāy paṇ chhe. dravyanun svarūp ja āvun ubhayātmak hovāthī dravyanā ananyapaṇāmān ane anyapaṇāmān
virodh nathī. jem ke marīchi ane shrīmahāvīrasvāmīnun jīvasāmānyanī apekṣhāe ananyapaṇun ane
jīvanā visheṣhonī apekṣhāe anyapaṇun hovāmān koī prakārano virodh nathī.
dravyārthikanayarūpī ek chakṣhuthī jotān dravyasāmānya ja jaṇāy chhe tethī dravya ananya arthāt tenun
te ja bhāse chhe ane paryāyārthikanayarūpī bījā ek chakṣhuthī jotān dravyanā paryāyorūpī visheṣho jaṇāy chhe
tethī dravya anya-anya bhāse chhe. banne nayorūpī banne chakṣhuothī jotān dravyasāmānya tathā dravyanā visheṣho
banne jaṇāy chhe tethī dravya ananya tem ja anya-anya banne bhāse chhe. 114.