१६२ ]
‘सा परदारनिवृत्तिः’ । यत् ‘परदारान्’ परिगृहीतानपरिगृहीतांश्च । स्वयं ‘न च’ नैव । गच्छति । तथा ‘परानन्यान्’१ परदारलम्पटान् न गमयति परदारेषु गच्छतो यत्प्रयोजयति न च✽ । कुतः ? ‘पापभीतेः’ पापोपार्जनभयात् न पुनः नृपत्यादिभयात् । न केवलं सा परदारनिवृत्तिरेवोच्यते किन्तु२ ‘स्वदारसन्तोषनामापि’ स्वदारेषु सन्तोषः स्वदारसन्तोषस्तन्नाम यस्याः३ ।।५९।।
अन्वयार्थ : — [यत् ] जे [पापभीतेः ] पापना भयथी [न तु ] न तो पोते [परदारान् ] परस्त्री पासे [गच्छति ] जवुं [च ] अने [न परान ] न तो बीजाओने (परस्त्री पासे) [गमयति ] मोकलवुं [सा ] ते [परदारनिवृत्तिः ] परस्त्री त्याग अथवा [स्वदारसंतोषनाम् अपि ] स्वदारसंतोष नामनुं अणुव्रत (ब्रह्मचर्याणुव्रत) कहेवाय छे.
टीका : — पुरुष जे ‘सा परदारनिवृत्तिः’ जे ‘परदारान्’ परिगृहित (विवाहित) अने अपरिगृहित (अविवाहित) परस्त्री पासे स्वयं जतो नथी (परस्त्री साथे स्वयं रमतो नथी) तथा ‘परान्’ बीजाओने परस्त्री पासे लंपट पुरुषोने मोकलतो नथी, परस्त्री पासे जवा कोईने प्रेरतो नथी. शाथी? ‘पापभीतेः’ – पापना भयथी, (पाप उपार्जन करवाना भयथी), पण नहि के राजादिना भयथी, तेने केवळ परस्त्री त्याग कहेता नथी, किन्तु ‘स्वदार- संतोषनामापि’ स्वदारसंतोष नामनुं (स्वस्त्रीमां संतोष नामनुं) अणुव्रत पण कहे छे.
भावार्थ : — जे पापना भयथी नहि के राजादिना भयथी न तो स्वयं परस्त्रीने भोगवे छे अने न तो लंपट पुरुषो द्वारा भोगवावे छे, तेनी ते क्रिया परदारनिवृत्ति या स्वदारसंतोष नामनुं ब्रह्मचर्याणुव्रत कहेवाय छे.
जेने स्वस्त्रीथी संतोष होय छे तेने परस्त्रीत्याग स्वयं होय छे. जेम पुरुष संबंधी ब्रह्मचर्याणुव्रत छे, तेम स्त्रीसंबंधी पण ब्रह्मचर्याणुव्रत समजवुं अर्थात् स्त्रीए स्वयं पर १. परदारान् क – ख पाठः । ✽ पुष्पमध्यगतो पाठः ग पुस्तके नास्ति । २. अपि तु ख-ग पाठः । ३. यस्य क पाठः ।