Samadhitantra-Gujarati (Devanagari transliteration). Gatha: 93.

< Previous Page   Next Page >


Page 144 of 170
PDF/HTML Page 173 of 199

 

समाधितंत्र१५७
सुप्तोन्मत्ताद्यवस्थैव विभ्रमोऽनात्मदर्शिनाम्
विभ्रमोऽक्षीणदोषस्य सर्वावस्थाऽऽत्मदर्शिनः ।।९३।।

टीकासुप्तोन्मत्ताद्यवस्थैव विभ्रमः प्रतिभासते केषाम् ? अनात्मदर्शिनां यथा वदात्मस्वरूपपरिज्ञानरहितानां बहिरात्मनाम् आत्मदर्शिनोऽन्तरात्मनः पुनरक्षीणदोषस्य मोहाक्रान्तस्य बहिरात्मनः सम्बंधिन्यः सर्वावस्थाः सुप्तोन्मत्ताद्यवस्थावत् जाग्रत्प्रबुद्धानुन्मत्ताद्यवस्थाऽपि विभ्रमः प्रतिभासते यथावद्वस्तुप्रतिभासाभावात् अथवासुप्तोन्मत्ताद्यवस्थैव एवकारोऽपिशब्दार्थे तेन सुप्तोन्मत्ताद्यवस्थाऽपि न विभ्रमः केषाम् ? आत्मदर्शिनां दृढतराभ्यासात्तदवस्थायामपि आत्मनि

श्लोक ९३

अन्वयार्थ :(अनात्मदर्शिनाम्) जेमने आत्मस्वरूपनुं वास्तविक ज्ञान नथी तेवा बहिरात्माओने, (सुप्तोन्मत्तादि अवस्था एव) सुप्त अवस्था अने उन्मत्तादि अवस्था ज (विभ्रमः) विभ्रमरूप लागे छे, परंतु (आत्मदर्शिनः) आत्मानुभवी अन्तरात्माने, (अक्षीणदोषस्य) मिथ्यात्वादि दोषो जेना क्षीण थया नथी तेवा बहिरात्मानी (सर्वावस्थाः) बधीय अवस्थाओ (विभ्रमः) विभ्रमरूप लागे छे.

टीका :सुप्त अने उन्मत्तादि अवस्था ज विभ्रमरूप प्रतिभासे छे. कोने? आत्मस्वरूप नहि जाणनाराओनेअर्थात् आत्मस्वरूपना यथार्थ परिज्ञानथी रहित बहिरात्माओने, आत्मदर्शीने एटले अंतरात्माने, अक्षीण दोषवाळा एटले जेना दोष क्षीण थया नथी तेवा मोहथी घेराएला बहिरात्मा संबंधीनी सर्व अवस्थाओजाग्रत, प्रबद्ध, अनुन्मत्तादि अवस्था पण सुप्त, उन्मत्तादि अवस्थानी जेम, विभ्रमरूप प्रतिभासे छे; कारण के तेने (बहिरात्माओने) यथार्थपणे वस्तुना प्रतिभासनो अभाव छे;

अथवा सुप्त उन्मत्तादि अवस्था पण (अहीं एव शब्द अपिना अर्थमां छे) विभ्रमरूप (भासती नथी). कोनी? आत्मदर्शीओनी, कारण के द्रढतर अभ्यासने लीधे ते अवस्थामां पण तेमने आत्मा विषे अविपर्यास (अविपरीतता) होय छे अने स्वरूपसंवेदनमां वैकल्यनो (च्युतिनो) अभाव होय छे.

मात्र मत्त निद्रित दशा विभ्रम जाणे अज्ञ;
दोषितनी सर्वे दशा विभ्रम गणे निजज्ञ. ९३.