१७८समाधितंत्र
संसारदुःखजननीं जननाद्विमुक्तः ।
टीका — उपैति प्राप्नोति । किं तत् ? सुखं । कथम्भूतं ? ज्योतिर्मयं ज्ञानात्मकं । किंविशिष्टः सन्नसौ तदुपैति ? जननाद्विमुक्तः संसाराद्विशेषेण मुक्तः । ततो मुक्तोऽप्यसौ कथम्भूतः सम्भवति ? परमात्मात्मनिष्ठः परमात्मस्वरूपसंवेदकः । किं कृत्वाऽसौ तन्निष्ठः स्यात् । मुक्त्वा । कां ? परबुद्धिं अहंधियं च स्वात्मबुद्धिं च । क्व ? परत्र शरीरादौ । कथम्भूतां तां ?
अन्वयार्थ : — (तन्मार्ग) ते परमपदनी प्राप्तिनो उपाय बतावनार (एतत् समाधितंत्र) आ ‘समाधितंत्र’ शास्त्रनुं (अधिगम्य) अध्ययन करीने – अनुभव करीने (संसारदुःखजननीं) संसारनां दुःखोने उत्पन्न करवावाळी, (परत्र) शरीरादि पदार्थोमां (अहंधियं परबुद्धिं च) अहंबुद्धिने तथा परबुद्धिने (पर ते हुं छुं एवी बुद्धिने) (मुक्त्वा) छोडीने (परात्मनिष्ठः) परमात्मानी भावनामां स्थिर चित्तवाळो अन्तरात्मा (जननात् विमुक्तः) संसारथी मुक्त थईने (ज्योतिर्मयं सुखं) ज्ञानमय सुखने (उपैति) प्राप्त करे छे.
टीका : — पामे छे एटले प्राप्त करे छे. शुं ते? सुख. केवुं (सुख)? ज्योतिर्मय एटले ज्ञानात्मक (सुख). केवा प्रकारनो थई ते ते (सुख) प्राप्त करे छे? जन्मथी मुक्त एटले खास करीने संसारथी मुक्त थईने (सुख प्राप्त करे छे). तेनाथी (संसारथी) मुक्त थयेलो छतां ते केवो संभवे छे? (ते) परमात्मनिष्ठ – परमात्मस्वरूपनो संवेदक (थाय छे). शुं करीने ते तनिष्ठ (एटले परमात्मनिष्ठ) बने? छोडीने. शुं (छोडीने)? परबुद्धि अने अहंबुद्धि एटले स्वात्मबुद्धि (छोडीने). शामां (छोडीने)? परमां – शरीरादिमां. केवी ते (बुद्धिने)? संसारनां दुःखोने उत्पन्न करनारी – चतुर्गतिनां दुःखोनी उत्पत्तिना कारणभूत (बुद्धिने). तेथी तेवा