कहानजैनशास्त्रमाळा ]
स्वद्रव्यानवलोकनेन परितः शून्यः पशुर्नश्यति ।
स्याद्वादी तु विशुद्धबोधमहसा पूर्णो भवन् जीवति ।।२५२।।
स्वद्रव्यभ्रमतः पशुः किल परद्रव्येषु विश्राम्यति ।
जानन्निर्मलशुद्धबोधमहिमा स्वद्रव्यमेवाश्रयेत् ।।२५३।।
श्लोकार्थः — [पशुः] पशु अर्थात् सर्वथा एकांतवादी अज्ञानी, [प्रत्यक्ष-आलिखित - स्फु ट - स्थिर - परद्रव्य - अस्तिता - वञ्चितः] प्रत्यक्ष *आलिखित एवां प्रगट ( – स्थूल) अने स्थिर ( – निश्चळ) परद्रव्योना अस्तित्वथी ठगायो थको, [स्वद्रव्य-अनवलोकनेन परितः शून्यः] स्वद्रव्यने ( – आत्मद्रव्यना अस्तित्वने) नहि देखतो होवाथी समस्तपणे शून्य थयो थको [नश्यति] नाश पामे छे; [स्याद्वादी तु] अने स्याद्वादी तो, [स्वद्रव्य - अस्तितया निपुणं निरूप्य] आत्माने स्वद्रव्यरूपे अस्तिपणे निपुण रीते अवलोकतो होवाथी, [सद्यः समुन्मज्जता विशुद्ध - बोध - महसा पूर्णः भवन्] तत्काळ प्रगट थता विशुद्ध ज्ञानप्रकाश वडे पूर्ण थतो थको [जीवति] जीवे छे — नाश पामतो नथी.
भावार्थः — एकांती बाह्य परद्रव्यने प्रत्यक्ष देखी तेनुं अस्तित्व माने छे, परंतु पोताना आत्मद्रव्यने इंद्रियप्रत्यक्ष नहि देखतो होवाथी तेने शून्य मानी आत्मानो नाश करे छे. स्याद्वादी तो ज्ञानरूपी तेजथी पोताना आत्मानुं स्वद्रव्यथी अस्तित्व अवलोकतो होवाथी जीवे छे — पोतानो नाश करतो नथी.
आ प्रमाणे स्वद्रव्य - अपेक्षाथी अस्तित्वनो ( – सत्पणानो) भंग कह्यो. २५२.
(हवे छठ्ठा भंगना कळशरूपे काव्य कहेवामां आवे छेः — )
श्लोकार्थः — [पशुः] पशु अर्थात् सर्वथा एकांतवादी अज्ञानी, [दुर्वासनावासितः] दुर्वासनाथी ( – कुनयनी वासनाथी) वासित थयो थको, [पुरुषं सर्वद्रव्यमयं प्रपद्य] आत्माने सर्वद्रव्यमय मानीने, [स्वद्रव्य - भ्रमतः परद्रव्येषु किल विश्राम्यति] (परद्रव्योमां) स्वद्रव्यना भ्रमथी
* आलिखित = आळेखायेलां; चित्रित; स्पर्शातां; जणातां.