kahAnajainashAstramALA ]
इह खलु तदसाधारणलक्षणाकलनात्क्लीबत्वेनात्यन्तविमूढाः सन्तस्तात्त्विकमात्मान-
मजानन्तो बहवो बहुधा परमप्यात्मानमिति प्रलपन्ति । नैसर्गिकरागद्वेषकल्माषित-
मध्यवसानमेव जीवस्तथाविधाध्यवसानात् अङ्गारस्येव कार्ष्ण्यादतिरिक्तत्वेनान्यस्यानुप-
लभ्यमानत्वादिति केचित् । अनाद्यनन्तपूर्वापरीभूतावयवैकसंसरणक्रियारूपेण क्रीडत्कर्मैव
जीवः कर्मणोऽतिरिक्तत्वेनान्यस्यानुपलभ्यमानत्वादिति केचित् । तीव्रमन्दानुभवभिद्यमानदुर-
न्तरागरसनिर्भराध्यवसानसन्तान एव जीवस्ततोऽतिरिक्तस्यान्यस्यानुपलभ्यमानत्वादिति केचित् ।
नवपुराणावस्थादिभावेन प्रवर्तमानं नोकर्मैव जीवः शरीरादतिरिक्तत्वेनान्यस्यानु- पलभ्यमानत्वादिति केचित् । विश्वमपि पुण्यपापरूपेणाक्रामन् कर्मविपाक एव जीवः शुभाशुभभावादतिरिक्तत्वेनान्यस्यानुपलभ्यमानत्वादिति केचित् । सातासातरूपेणाभि-
व्याप्तसमस्ततीव्रमन्दत्वगुणाभ्यां भिद्यमानः कर्मानुभव एव जीवः सुखदुःखातिरिक्तत्वे-
temane [निश्चयवादिभिः] nishchayavAdIoe ( – satyArthavAdIoe) [परमार्थवादिनः] paramArthavAdI ( – satyArtha kahenArA) [न निर्दिष्टाः] kahyA nathI.
TIkA — A jagatamAn AtmAnun asAdhAraN lakShaN nahi jANavAne lIdhe napunsakapaNe atyant vimUDh thayA thakA, tAttvik (paramArthabhUt) AtmAne nahi jANatA evA ghaNA agnAnI jano bahu prakAre parane paN AtmA kahe chhe, bake chhe. koI to em kahe chhe ke svAbhAvik arthAt svayamev utpanna thayelA rAgadveSh vaDe melun je adhyavasAn (arthAt mithyA abhiprAy sahit vibhAvapariNAm) te ja jIv chhe kAraN ke jem kALApaNAthI anya judo koI kolaso jovAmAn Avato nathI tem evA adhyavasAnathI judo anya koI AtmA jovAmAn Avato nathI. 1. koI kahe chhe ke anAdi jeno pUrva avayav chhe ane anant jeno bhaviShyano avayav chhe evI je ek sansaraNarUp (bhramaNarUp) kriyA te-rUpe krIDA karatun je karma te ja jIv chhe kAraN ke karmathI anya judo koI jIv jovAmAn Avato nathI. 2. koI kahe chhe ke tIvra- mand anubhavathI bhedarUp thatAn, durant (jeno ant dUr chhe evA) rAgarUp rasathI bharelAn adhyavasAnonI je santati (paripATI) te ja jIv chhe kAraN ke tenAthI anya judo koI jIv dekhavAmAn Avato nathI. 3. koI kahe chhe ke navI ne purANI avasthA ityAdi bhAve pravartatun je nokarma te ja jIv chhe kAraN ke sharIrathI anya judo koI jIv jovAmAn Avato nathI. 4. koI em kahe chhe ke samasta lokane puNyapAparUpe vyApato je karmano vipAk te ja jIv chhe kAraN ke shubhAshubh bhAvathI anya judo koI jIv jovAmAn Avato nathI. 5. koI kahe chhe ke shAtA-ashAtArUpe vyApta je samasta tIvra-mandatvaguNo te vaDe bhedarUp thato