Samaysar-Gujarati (English transliteration). Gatha: 57.

< Previous Page   Next Page >


Page 111 of 642
PDF/HTML Page 142 of 673

 

kahAnajainashAstramALA ]

jIv-ajIv adhikAr
111

विदधाति; निश्चयनयस्तु द्रव्याश्रितत्वात्केवलस्य जीवस्य स्वाभाविकं भावमवलम्ब्योत्प्लवमानः परभावं परस्य सर्वमेव प्रतिषेधयति । ततो व्यवहारेण वर्णादयो गुणस्थानान्ता भावा जीवस्य सन्ति, निश्चयेन तु न सन्तीति युक्ता प्रज्ञप्तिः ।

कुतो जीवस्य वर्णादयो निश्चयेन न सन्तीति चेत् —
एदेहिं य संबंधो जहेव खीरोदयं मुणेदव्वो ।
ण य होंति तस्स ताणि दु उवओगगुणाधिगो जम्हा ।।५७।।
एतैश्च सम्बन्धो यथैव क्षीरोदकं ज्ञातव्यः ।
न च भवन्ति तस्य तानि तूपयोगगुणाधिको यस्मात् ।।५७।।

यथा खलु सलिलमिश्रितस्य क्षीरस्य सलिलेन सह परस्परावगाहलक्षणे सम्बन्धे सत्यपि स्वलक्षणभूतक्षीरत्वगुणव्याप्यतया सलिलादधिकत्वेन प्रतीयमानत्वादग्नेरुष्णगुणेनेव सह

kALathI jeno bandhaparyAy prasiddha chhe evA jIvanA aupAdhik bhAv(-varNAdik)ne avalambIne pravartato thako, (te vyavahAranay) bIjAnA bhAvane bIjAno kahe chhe; ane nishchayanay dravyanA Ashraye hovAthI, kevaL ek jIvanA svAbhAvik bhAvane avalambIne pravartato thako, bIjAnA bhAvane jarA paN bIjAno nathI kaheto, niShedh kare chhe. mATe varNathI mAnDIne guNasthAn paryant je bhAvo chhe te vyavahArathI jIvanA chhe ane nishchayathI jIvanA nathI evun (bhagavAnanun syAdvAdavALun) kathan yogya chhe.

have vaLI pUchhe chhe ke varNAdik nishchayathI jIvanA kem nathI tenun kAraN kaho. te prashnano uttar kahe chhe —

A bhAv sah sambandh jIvano kShIranIravat jANavo;
upayogaguNathI adhik tethI jIvanA nahi bhAv ko. 57.

gAthArtha — [एतैः च सम्बन्धः] A varNAdik bhAvo sAthe jIvano sambandh [क्षीरोदकं यथा एव] jaLane ane dUdhane ekakShetrAvagAharUp sanyogasambandh chhe tevo [ज्ञातव्यः] jANavo [च] ane [तानि] teo [तस्य तु न भवन्ति] te jIvanA nathI [यस्मात्] kAraN ke jIv [उपयोगगुणाधिकः] temanAthI upayogaguNe adhik chhe (-upayogaguN vaDe judo jaNAy chhe).

TIkA — jem — jaLamishrit dUdhano, jaL sAthe paraspar avagAhasvarUp sambandh hovA chhatAn, svalakShaNabhUt je dUdhapaNun-guN te vaDe vyApta hovAne lIdhe dUdh jaLathI adhikapaNe pratIt