ऽतिरिक्तत्वेन विवेचकैः स्वयमुपलभ्यमानत्वाच्च प्रसाध्यम् ।
एवं रागद्वेषमोहप्रत्ययकर्मनोकर्मवर्गवर्गणास्पर्धकाध्यात्मस्थानानुभागस्थानयोगस्थानबन्ध- स्थानोदयस्थानमार्गणास्थानस्थितिबन्धस्थानसंक्लेशस्थानविशुद्धिस्थानसंयमलब्धिस्थानान्यपि पुद्गल- कर्मपूर्वकत्वे सति, नित्यमचेतनत्वात्, पुद्गल एव, न तु जीव इति स्वयमायातम् । ततो रागादयो भावा न जीव इति सिद्धम् ।
upalabhyamAn hovAthI paN temanun sadAy achetanapaNun siddha thAy chhe.
evI rIte rAg, dveSh, moh, pratyay, karma, nokarma, varga, vargaNA, spardhak, adhyAtmasthAn, anubhAgasthAn, yogasthAn, bandhasthAn, udayasthAn, mArgaNAsthAn, sthitibandhasthAn, sanklesh- sthAn, vishuddhisthAn, sanyamalabdhisthAn — teo paN pudgalakarmapUrvak thatAn hoIne, sadAy achetan hovAthI, pudgal ja chhe — jIv nathI em ApoAp Avyun ( – phalit thayun, siddha thayun).
mATe rAgAdi bhAvo jIv nathI em siddha thayun.
bhAvArtha — shuddhadravyArthik nayanI draShTimAn chaitanya abhed chhe ane enA pariNAm paN svAbhAvik shuddha gnAn-darshan chhe. paranimittathI thatA chaitanyanA vikAro, joke chaitanya jevA dekhAy chhe topaN, chaitanyanI sarva avasthAomAn vyApak nahi hovAthI chaitanyashUnya chhe — jaD chhe. vaLI AgamamAn paN temane achetan kahyA chhe. bhedagnAnIo paN temane chaitanyathI bhinnapaNe anubhave chhe tethI paN teo achetan chhe, chetan nathI.
prashna — jo teo chetan nathI to teo koN chhe? pudgal chhe? ke anya kAI chhe? uttar — pudgalakarmapUrvak thatAn hovAthI teo nishchayathI pudgal ja chhe kem ke kAraN jevun ja kArya thAy chhe.
A rIte em siddha karyun ke pudgalakarmanA udayanA nimittathI thatA chaitanyanA vikAro paN jIv nathI, pudgal chhe.
have pUchhe chhe ke varNAdik ane rAgAdik jIv nathI to jIv koN chhe? tenA uttararUp shlok kahe chhe —
shlokArtha — [अनादि] je anAdi chhe arthAt koI kALe utpanna thayun nathI, [अनन्तम्] je
124