ज्ञानी जनोऽनुभवति स्वयमुल्लसन्तम् ।
मोहस्तु तत्कथमहो बत नानटीति ।।४३।।
वर्णादिमान्नटति पुद्गल एव नान्यः ।
चैतन्यधातुमयमूर्तिरयं च जीवः ।।४४।।
ajIv dravyomAn paN vyApe chhe; e rIte ativyApti doSh Ave chhe. mATe amUrtapaNAno Ashray karavAthI paN jIvanun yathArtha svarUp grahaN thatun nathI.
chaitanyalakShaN sarva jIvomAn vyApatun hovAthI avyAptidoShathI rahit chhe, ane jIv sivAy koI dravyamAn nahi vyApatun hovAthI ativyAptidoShathI rahit chhe; vaLI te pragaT chhe; tethI teno ja Ashray karavAthI jIvanA yathArtha svarUpanun grahaN thaI shake chhe. 42.
have, ‘jo AvA lakShaN vaDe jIv pragaT chhe topaN agnAnI lokone tenun agnAn kem rahe chhe?’ — em AchArya Ashcharya tathA khed batAve chhe —
shlokArtha — [इति लक्षणतः] Am pUrvokta judAn lakShaNane lIdhe [जीवात् अजीवम् विभिन्नं] jIvathI ajIv bhinna chhe [स्वयम् उल्लसन्तम्] tene (ajIvane) tenI meLe ja ( – svatantrapaNe, jIvathI bhinnapaNe) vilasatun — pariNamatun [ज्ञानी जनः] gnAnI puruSh [अनुभवति] anubhave chhe, [तत्] topaN [अज्ञानिनः] agnAnIne [निरवधि-प्रविजृम्भितः अयं मोहः तु] amaryAdapaNe phelAyelo A moh (arthAt svaparanA ekapaNAnI bhrAnti) [कथम् नानटीति] kem nAche chhe — [अहो बत] e amane mahA Ashcharya ane khed chhe! 43.
vaLI pharI mohano pratiShedh kare chhe ane kahe chhe ke ‘jo moh nAche chhe to nAcho! topaN Am ja chhe’ —
shlokArtha — [अस्मिन् अनादिनि महति अविवेक-नाटये] A anAdi kALanA moTA
126