परजीवानहं हिनस्मि, परजीवैर्हिंस्ये चाहमित्यध्यवसायो ध्रुवमज्ञानम् । स तु यस्याास्ति सोऽज्ञानित्वान्मिथ्यादृष्टिः, यस्य तु नास्ति स ज्ञानित्वात्सम्यग्द्रष्टिः ।
shlokArtha — [यः जानाति सः न करोति] je jANe chhe te karato nathI [तु] ane [यः करोति अयं खलु जानाति न] je kare chhe te jANato nathI. [तत् किल कर्मरागः] je karavun te to kharekhar karmarAg chhe [तु] ane [रागं अबोधमयम् अध्यवसायम् आहुः] rAgane (munioe) agnAnamay adhyavasAy kahyo chhe; [सः नियतं मिथ्यादृशः] te (agnAnamay adhyavasAy) niyamathI mithyAdraShTine hoy chhe [च] ane [सः बन्धहेतुः] te bandhanun kAraN chhe. 167.
have mithyAdraShTinA Ashayane gAthAmAn spaShTa rIte kahe chhe —
gAthArtha — [यः] je [मन्यते] em mAne chhe ke [हिनस्मि च] ‘hun par jIvone mArun chhun ( – haNun chhun) [परैः सत्त्वैः हिंस्ये च] ane par jIvo mane mAre chhe’, [सः] te [मूढः] mUDh ( – mohI) chhe, [अज्ञानी] agnAnI chhe, [तु] ane [अतः विपरीतः] AnAthI viparIt (arthAt Avun nathI mAnato) te [ज्ञानी] gnAnI chhe.
TIkA — ‘par jIvone hun haNun chhun ane par jIvo mane haNe chhe’ — evo adhyavasAy dhruvapaNe ( – nishchitapaNe, niyamathI) agnAn chhe. te adhyavasAy jene chhe te agnAnIpaNAne lIdhe mithyAdraShTi chhe; ane jene te adhyavasAy nathI te gnAnIpaNAne lIdhe samyagdraShTi chhe.
bhAvArtha — ‘par jIvone hun mArun chhun ane par mane mAre chhe’ evo Ashay agnAn chhe tethI jene evo Ashay chhe te agnAnI chhe — mithyAdraShTi chhe ane jene evo Ashay nathI te gnAnI chhe — samyagdraShTi chhe.
nishchayanaye kartAnun svarUp e chhe ke — pote svAdhInapaNe je bhAvarUpe pariName te
378