यथा खलु केवलः स्फ टिकोपलः, परिणामस्वभावत्वे सत्यपि, स्वस्य शुद्धस्वभावत्वेन रागादिनिमित्तत्वाभावात् रागादिभिः स्वयं न परिणमते, परद्रव्येणैव स्वयं रागादिभावापन्नतया स्वस्य रागादिनिमित्तभूतेन, शुद्धस्वभावात्प्रच्यवमान एव, रागादिभिः परिणम्यते; तथा केवलः किलात्मा, परिणामस्वभावत्वे सत्यपि, स्वस्य शुद्धस्वभावत्वेन रागादिनिमित्तत्वाभावात् रागादिभिः
gAthArtha — [यथा] jem [स्फ टिकमणिः] sphaTikamaNi [शुद्धः] shuddha hovAthI [रागाद्यैः] rAgAdirUpe (ratAsh-AdirUpe) [स्वयं] potAnI meLe [न परिणमते] pariNamato nathI [तु] parantu [अन्यैः रक्तादिभिः द्रव्यैः] anya rakta Adi dravyo vaDe [सः] te [रज्यते] rakta ( – rAto) Adi karAy chhe, [एवं] tem [ज्ञानी] gnAnI arthAt AtmA [शुद्धः] shuddha hovAthI [रागाद्यैः] rAgAdirUpe [स्वयं] potAnI meLe [न परिणमते] pariNamato nathI [तु] parantu [अन्यैः रागादिभिः दोषैः] anya rAgAdi doSho vaDe [सः] te [रज्यते] rAgI Adi karAy chhe.
TIkA — jevI rIte kharekhar kevaL ( – ekalo) sphaTikamaNi, pote pariNaman- svabhAvavALo hovA chhatAn, potAne shuddhasvabhAvapaNAne lIdhe rAgAdinun nimittapaNun nahi hovAthI (arthAt pote potAne lAlAsh-AdirUp pariNamananun nimitta nahi hovAthI) potAnI meLe rAgAdirUpe pariNamato nathI, parantu je potAnI meLe rAgAdibhAvane pAmatun hovAthI sphaTikamaNine rAgAdinun nimitta thAy chhe evA paradravya vaDe ja, shuddhasvabhAvathI chyut thato thako ja, rAgAdirUpe pariNamAvAy chhe; tevI rIte kharekhar kevaL ( – ekalo) AtmA, pote pariNamanasvabhAvavALo hovA chhatAn, potAne shuddhasvabhAvapaNAne lIdhe rAgAdinun nimittapaNun nahi hovAthI (arthAt pote
412