kahAnajainashAstramALA ]
स्वयं न परिणमते, परद्रव्येणैव स्वयं रागादिभावापन्नतया स्वस्य रागादिनिमित्तभूतेन, शुद्धस्वभावात्प्रच्यवमान एव, रागादिभिः परिणम्यते । इति तावद्वस्तुस्वभावः ।
मात्मात्मनो याति यथार्ककान्तः ।
वस्तुस्वभावोऽयमुदेति तावत् ।।१७५।।
potAne rAgAdirUp pariNamananun nimitta nahi hovAthI) potAnI meLe rAgAdirUpe pariNamato nathI, parantu je potAnI meLe rAgAdibhAvane pAmatun hovAthI AtmAne rAgAdinun nimitta thAy chhe evA paradravya vaDe ja, shuddhasvabhAvathI chyut thato thako ja, rAgAdirUpe pariNamAvAy chhe. — Avo vastuno svabhAv chhe.
bhAvArtha — sphaTikamaNi pote to kevaL ekAkAr shuddha ja chhe; te pariNaman- svabhAvavALo hovA chhatAn ekalo potAnI meLe lAlAsh-AdirUpe pariNamato nathI parantu lAl Adi paradravyanA nimitte (arthAt svayam lAlAsh-AdirUpe pariNamatA evA paradravyanA nimitte) lAlAsh-AdirUpe pariName chhe. tevI rIte AtmA pote to shuddha ja chhe; te pariNamanasvabhAvavALo hovA chhatAn ekalo potAnI meLe rAgAdirUpe pariNamato nathI parantu rAgAdirUp paradravyanA nimitte (arthAt svayam rAgAdirUpe pariNamatA evA paradravyanA nimitte) rAgAdirUpe pariName chhe. Avo vastuno ja svabhAv chhe, temAn anya koI tarkane avakAsh nathI.
have A arthanun kaLasharUp kAvya kahe chhe —
shlokArtha — [यथा अर्ककान्तः] sUryakAntamaNinI mAphak (arthAt jem sUryakAntamaNi potAthI ja agnirUpe pariNamato nathI, tenA agnirUp pariNamanamAn sUryanun bimb nimitta chhe, tem) [आत्मा आत्मनः रागादिनिमित्तभावम् जातु न याति] AtmA potAne rAgAdikanun nimitta kadI paN thato nathI, [तस्मिन् निमित्तं परसङ्गः एव] temAn nimitta parasang ja ( – paradravyano sang ja) chhe. — [अयम् वस्तुस्वभावः उदेति तावत् ] Avo vastusvabhAv prakAshamAn chhe. (sadAy vastuno Avo ja svabhAv chhe, koIe karelo nathI.) 175.
‘AvA vastusvabhAvane jANato gnAnI rAgAdikane potAnA karato nathI’ evA arthano, AgaLanI gAthAnI sUchanArUp shlok have kahe chhe —