कर्मबद्धस्य बन्धच्छेदो मोक्षहेतुः, हेतुत्वात्, निगडादिबद्धस्य बन्धच्छेदवत् । एतेन उभयेऽपि पूर्वे आत्मबन्धयोर्द्विधाकरणे व्यापार्येते ।
किमयमेव मोक्षहेतुरिति चेत् —
gAthArtha — [यथा च] jem [बन्धनबद्धः तु] bandhanathI bandhAyelo puruSh [बन्धान् छित्वा] bandhone chhedIne [विमोक्षम् प्राप्नोति] mokSha pAme chhe, [तथा च] tem [जीवः] jIv [बन्धान् छित्वा] bandhone chhedIne [विमोक्षम् सम्प्राप्नोति] mokSha pAme chhe.
TIkA — karmathI bandhAyelAne bandhano chhed mokShanun kAraN chhe, kem ke jem beDI AdithI bandhAyelAne bandhano chhed bandhathI chhUTavAnun kAraN chhe tem karmathI bandhAyelAne karmabandhano chhed karmabandhathI chhUTavAnun kAraN chhe. AthI ( – A kathanathI), pUrve kahelA bannene ( – jeo bandhanA svarUpanA gnAnamAtrathI santuShTa chhe temane ane jeo bandhanA vichAr karyA kare chhe temane – ) AtmA ane bandhanA dvidhAkaraNamAn vyApAr karAvavAmAn Ave chhe (arthAt AtmA ane bandhane judA judA karavA pratye lagADavAmAn – joDavAmAn – udyam karAvavAmAn Ave chhe).
‘mAtra A ja (arthAt bandhano chhed ja) mokShanun kAraN kem chhe?’ em pUchhavAmAn AvatAn have teno uttar kahe chhe —
gAthArtha — [बन्धानां स्वभावं च] bandhonA svabhAvane [आत्मनः स्वभावं च] ane AtmAnA svabhAvane [विज्ञाय] jANIne [बन्धेषु] bandho pratye [यः] je [विरज्यते] virakta thAy chhe, [सः] te [कर्मविमोक्षणं करोति] karmothI mukAy chhe.
428