Samaysar-Gujarati (English transliteration). Gatha: 294.

< Previous Page   Next Page >


Page 429 of 642
PDF/HTML Page 460 of 673

 

kahAnajainashAstramALA ]

mokSha adhikAr
429

य एव निर्विकारचैतन्यचमत्कारमात्रमात्मस्वभावं तद्विकारकारकं बन्धानां च स्वभावं विज्ञाय, बन्धेभ्यो विरमति, स एव सकलकर्ममोक्षं कुर्यात् । एतेनात्मबन्धयोर्द्विधाकरणस्य मोक्षहेतुत्वं नियम्यते ।

केनात्मबन्धौ द्विधा क्रियेते इति चेत् —

जीवो बंधो य तहा छिज्जंति सलक्खणेहिं णियएहिं ।
पण्णाछेदणएण दु छिण्णा णाणत्तमावण्णा ।।२९४।।
जीवो बन्धश्च तथा छिद्येते स्वलक्षणाभ्यां नियताभ्याम् ।
प्रज्ञाछेदनकेन तु छिन्नौ नानात्वमापन्नौ ।।२९४।।

आत्मबन्धयोर्द्विधाकरणे कार्ये कर्तुरात्मनः करणमीमांसायां, निश्चयतः स्वतो

TIkA — je, nirvikArachaitanyachamatkAramAtra AtmasvabhAvane (AtmAnA svabhAvane) ane tene (arthAt AtmAne) vikAr karanArA evA bandhonA svabhAvane jANIne, bandhothI virame chhe, te ja sarva karmothI mukAy chhe. AthI ( – A kathanathI), AtmA ane bandhanun dvidhAkaraN ja mokShanun kAraN chhe evo niyam karavAmAn Ave chhe (arthAt AtmA ane bandhane judA judA karavA te ja mokShanun kAraN chhe em nakkI karavAmAn Ave chhe).

‘AtmA ane bandh shA vaDe dvidhA karAy chhe (arthAt kayA sAdhan vaDe judA karI shakAy chhe)?’ em pUchhavAmAn AvatAn have teno uttar kahe chhe —

jIv bandh banne, niyat nij nij lakShaNe chhedAy chhe,
pragnAchhINI thakI chhedatAn banne judA paDI jAy chhe. 294.

gAthArtha — [जीवः च तथा बन्धः] jIv tathA bandh [नियताभ्याम् स्वलक्षणाभ्यां] niyat svalakShaNothI (potapotAnAn nishchit lakShaNothI) [छिद्येते] chhedAy chhe; [प्रज्ञाछेदनकेन] pragnArUpI chhINI vaDe [छिन्नौ तु] chhedavAmAn AvatAn [नानात्वम् आपन्नौ] teo nAnApaNAne pAme chhe arthAt judA paDI jAy chhe.

TIkA — AtmA ane bandhane dvidhA karavArUp kAryamAn kartA je AtmA tenA 1karaN sambandhI 2mImAnsA karavAmAn AvatAn, nishchaye (nishchayanaye) potAthI bhinna karaNano abhAv

1. karaN = sAdhan; karaN nAmanun kArak.
2. mImAnsA = UnDI vichAraNA; tapAs; samAlochanA.