kahAnajainashAstramALA ]
बन्धस्य तु आत्मद्रव्यासाधारणा रागादयः स्वलक्षणम् । न च रागादय आत्मद्रव्यसाधारणतां बिभ्राणाः प्रतिभासन्ते, नित्यमेव चैतन्यचमत्कारादतिरिक्तत्वेन प्रतिभासमानत्वात् । न च यावदेव समस्तस्वपर्यायव्यापि चैतन्यं प्रतिभाति तावन्त एव रागादयः प्रतिभान्ति, रागादीनन्तरेणापि चैतन्यस्यात्मलाभसम्भावनात् । यत्तु रागादीनां चैतन्येन सहैवोत्प्लवनं तच्चेत्यचेतकभावप्रत्यासत्तेरेव, नैकद्रव्यत्वात्; चेत्यमानस्तु रागादिरात्मनः, प्रदीप्यमानो घटादिः प्रदीपस्य प्रदीपकतामिव, चेतकतामेव प्रथयेत्, न पुना रागादिताम् । एवमपि तयोरत्यन्तप्रत्यासत्त्या भेदसम्भावना- भावादनादिरस्त्येकत्वव्यामोहः, स तु प्रज्ञयैव छिद्यत एव ।
(have bandhanA svalakShaN viShe kahevAmAn Ave chhe — ) bandhanun svalakShaN to AtmadravyathI asAdhAraN evA rAgAdik chhe. e rAgAdik Atmadravya sAthe sAdhAraNapaNun dharatA ( – dhAraN karatA – ) pratibhAsatA nathI, kAraN ke teo sadAy chaitanyachamatkArathI bhinnapaNe pratibhAse chhe. vaLI jeTalun, chaitanya AtmAnA samasta paryAyomAn vyApatun pratibhAse chhe, teTalA ja, rAgAdik pratibhAsatA nathI, kAraN ke rAgAdik vinA paN chaitanyano AtmalAbh sambhave chhe (arthAt rAgAdik na hoy tyAn paN chaitanya hoy chhe). vaLI je, rAgAdikanun chaitanya sAthe ja Upajavun thAy chhe te chetyachetakabhAvanI ( – gneyagnAyakabhAvanI) ati nikaTatAne lIdhe ja chhe, ekadravyapaNAne lIdhe nahi; jem (dIpak vaDe) prakAshavAmAn AvatA ghaTAdik (padArtho) dIpakanA prakAshakapaNAne ja jAher kare chhe — ghaTAdipaNAne nahi, tem (AtmA vaDe) chetavAmAn AvatA rAgAdik (arthAt gnAnamAn gneyarUpe jaNAtA rAgAdik bhAvo) AtmAnA chetakapaNAne ja jAher kare chhe — rAgAdipaNAne nahi.
Am hovA chhatAn te bannenI ( – AtmAnI ane bandhanI) atyant nikaTatAne lIdhe bhedasambhAvanAno abhAv hovAthI arthAt bhed nahi dekhAto hovAthI (agnAnIne) anAdi kALathI ekapaNAno vyAmoh (bhram) chhe; te vyAmoh pragnA vaDe ja avashya chhedAy chhe.
bhAvArtha — AtmA ane bandh bannene lakShaNabhedathI oLakhI buddhirUpI chhINIthI chhedI judA judA karavA.
AtmA to amUrtik chhe ane bandh sUkShma pudgalaparamANuono skandh chhe tethI banne judA chhadmasthanA gnAnamAn AvatA nathI, mAtra ek skandh dekhAy chhe (arthAt banne ekapinDarUp dekhAy chhe); tethI anAdi agnAn chhe. shrI guruono upadesh pAmI temanAn lakShaN judAn judAn anubhavIne jANavun ke chaitanyamAtra to AtmAnun lakShaN chhe ane rAgAdik bandhanun lakShaN chhe topaN mAtra gneyagnAyakabhAvanI ati nikaTatAthI teo ek jevA thaI rahyA dekhAy chhe. tethI tIkShNa buddhirUpI