जीवपरिणामं स्वपरिणामं स्वपरिणामफलं चाजानतः पुद्गलद्रव्यस्य सह जीवेन कर्तृकर्मभावः किं भवति किं न भवतीति चेत् —
यतो जीवपरिणामं स्वपरिणामं स्वपरिणामफलं चाप्यजानत्पुद्गलद्रव्यं स्वयमन्तर्व्यापकं भूत्वा परद्रव्यस्य परिणामं मृत्तिकाकलशमिवादिमध्यान्तेषु व्याप्य न तं गृह्णाति न तथा परिणमति न तथोत्पद्यते च, किन्तु प्राप्यं विकार्यं निर्वर्त्यं च व्याप्यलक्षणं स्वभावं कर्म स्वयमन्तर्व्यापकं
bhāvārthaḥ — 76mī gāthāmān kahyun hatun te anusār ahīn paṇ jāṇavun. tyān ‘pudgalakarmane jāṇato gnānī’ em hatun tene badale ahīn ‘pudgalakarmanā phaḷane jāṇato gnānī’ em kahyun chhe — eṭalun visheṣh chhe.
have pūchhe chhe ke jīvanā pariṇāmane, potānā pariṇāmane ane potānā pariṇāmanā phaḷane nahi jāṇatā evā pudgaladravyane jīv sāthe kartākarmabhāv (kartākarmapaṇun) chhe ke nathī? teno uttar kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [ तथा ] evī rīte [ पुद्गलद्रव्यम् अपि ] pudgaladravya paṇ [ परद्रव्यपर्याये ] paradravyanā paryāyarūp [ न अपि परिणमति ] pariṇamatun nathī, [ न गृह्णाति ] tene grahaṇ karatun nathī ane [ न उत्पद्यते ] te-rūpe ūpajatun nathī; kāraṇ ke te [ स्वकैः भावैः ] potānā ja bhāvothī ( – bhāvorūp) [ परिणमति ] pariṇame chhe.
ṭīkāḥ — jem māṭī pote ghaḍāmān antarvyāpak thaīne, ādi-madhya-antamān vyāpīne ghaḍāne grahe chhe, ghaḍārūpe pariṇame chhe ane ghaḍārūpe ūpaje chhe tem jīvanā pariṇāmane, potānā pariṇāmane ane potānā pariṇāmanā phaḷane nahi jāṇatun evun pudgaladravya pote paradravyanā pariṇāmamān antarvyāpak thaīne, ādi-madhya-antamān vyāpīne, tene grahatun nathī, te-rūpe pariṇamatun
148