kahānajainashāstramāḷā ]
अयं किल ज्ञानादात्मा परात्मनोः परस्परविशेषनिर्ज्ञाने सति परमात्मानमकुर्वन्नात्मानं च परमकुर्वन्स्वयं ज्ञानमयीभूतः कर्मणामकर्ता प्रतिभाति । तथाहि — तथाविधानुभवसम्पादनसमर्थायाः रागद्वेषसुखदुःखादिरूपायाः पुद्गलपरिणामावस्थायाः शीतोष्णानुभवसम्पादनसमर्थायाः शीतोष्णायाः पुद्गलपरिणामावस्थाया इव पुद्गलादभिन्नत्वेनात्मनो नित्यमेवात्यन्तभिन्नायास्तन्निमित्ततथा- विधानुभवस्य चात्मनोऽभिन्नत्वेन पुद्गलान्नित्यमेवात्यन्तभिन्नस्य ज्ञानात्परस्परविशेषनिर्ज्ञाने सति नानात्वविवेकाच्छीतोष्णरूपेणेवात्मना परिणमितुमशक्येन रागद्वेषसुखदुःखादिरूपेणाज्ञानात्मना मनागप्यपरिणममानो ज्ञानस्य ज्ञानत्वं प्रकटीकुर्वन् स्वयं ज्ञानमयीभूतः ‘एषोऽहं जानाम्येव, रज्यते तु पुद्गल’ इत्यादिविधिना समग्रस्यापि रागादेः कर्मणो ज्ञानविरुद्धस्याकर्ता प्रतिभाति
[ आत्मानम् अपि ] potāne paṇ [ परम् ] par [ अकुर्वन् ] karato nathī [ सः ] te [ ज्ञानमयः जीवः ] gnānamay jīv [ कर्मणाम् ] karmono [ अकारकः भवति ] akartā thāy chhe arthāt kartā thato nathī.
ṭīkāḥ — gnānathī ā ātmā parano ane potāno paraspar visheṣh jāṇato hoy tyāre parane potārūp nahi karato ane potāne par nahi karato, pote gnānamay thayo thako, karmono akartā pratibhāse chhe. te spaṣhṭatāthī samajāvavāmān āve chheḥ — jem shīt-uṣhṇano anubhav karāvavāmān samartha evī shīt-uṣhṇa pudgalapariṇāmanī avasthā pudgalathī abhinnapaṇāne līdhe ātmāthī sadāy atyant bhinna chhe ane tenā nimitte thato te prakārano anubhav ātmāthī abhinnapaṇāne līdhe pudgalathī sadāy atyant bhinna chhe, tevī rīte te prakārano anubhav karāvavāmān samartha evī rāgadveṣhasukhaduḥkhādirūp pudgalapariṇāmanī avasthā pudgalathī abhinnapaṇāne līdhe ātmāthī sadāy atyant bhinna chhe ane tenā nimitte thato te prakārano anubhav ātmāthī abhinnapaṇāne līdhe pudgalathī sadāy atyant bhinna chhe. jyāre gnānane līdhe ātmā te rāgadveṣhasukhaduḥkhādino ane tenā anubhavano paraspar visheṣh jāṇato hoy tyāre, teo ek nathī paṇ bhinna chhe evā vivekane līdhe, shīt-uṣhṇanī māphak (arthāt jem shīt-uṣhṇarūpe ātmā vaḍe pariṇamavun ashakya chhe tem), jemanā rūpe ātmā vaḍe pariṇamavun ashakya chhe evān rāgadveṣhasukhaduḥkhādirūpe agnānātmā vaḍe jarāy nahi pariṇamato thako, gnānanun gnānatva pragaṭ karato, pote gnānamay thayo thako, ‘ā hun (rāgane) jāṇun ja chhun, rāgī to pudgal chhe (arthāt rāg to pudgal kare chhe)’ ityādi vidhithī, gnānathī viruddha evā samasta rāgādi karmano akartā pratibhāse chhe.
bhāvārthaḥ — jyāre ātmā rāgadveṣhasukhaduḥkhādi avasthāne gnānathī bhinna jāṇe arthāt