kahānajainashāstramāḷā ]
यत्किल घटादि क्रोधादि वा परद्रव्यात्मकं कर्म तदयमात्मा तन्मयत्वानुषङ्गात्
व्याप्यव्यापकभावेन तावन्न करोति, नित्यकर्तृत्वानुषङ्गान्निमित्तनैमित्तिकभावेनापि न तत्कुर्यात् ।
अनित्यौ योगोपयोगावेव तत्र निमित्तत्वेन कर्तारौ । योगोपयोगयोस्त्वात्मविकल्पव्यापारयोः
dravya bījā dravyarūp thaī jāy, to te dravyano ja nāsh thāy e moṭo doṣh āve. māṭe ek dravyane anya dravyano kartā kahevo uchit nathī.
ātmā (vyāpyavyāpakabhāvathī to kartā nathī parantu) nimittanaimittikabhāvathī paṇ kartā nathī em have kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [ जीवः ] jīv [ घटं ] ghaṭane [ न करोति ] karato nathī, [ पटं न एव ] paṭane karato nathī, [ शेषकानि ] bākīnān koī [ द्रव्याणि ] dravyone (vastuone) [ न एव ] karato nathī; [ च ] parantu [ योगोपयोगौ ] jīvanā yog ane upayog [ उत्पादकौ ] ghaṭādine utpanna karanārān nimitta chhe [ तयोः ] temano [ कर्ता ] kartā [ भवति ] jīv thāy chhe.
ṭīkāḥ — kharekhar je ghaṭādik tathā krodhādik paradravyasvarūp karma chhe tene ā ātmā vyāpyavyāpakabhāve to karato nathī kāraṇ ke jo em kare to tanmayapaṇāno prasaṅg āve; vaḷī nimittanaimittikabhāve paṇ tene karato nathī kāraṇ ke jo em kare to nityakartr̥utvano (arthāt sarva avasthāomān kartāpaṇun rahevāno) prasaṅg āve. anitya (arthāt je sarva avasthāomān vyāpatā nathī evā) yog ane upayog ja nimittapaṇe tenā ( – paradravyasvarūp karmanā) kartā chhe. (rāgādivikāravāḷā chaitanyapariṇāmarūp) potānā vikalpane ane (ātmānā pradeshonā chalanarūp) potānā vyāpārane kadāchit agnānathī ātmā karato hovāthī yog ane upayogano