यथा युद्धपरिणामेन स्वयं परिणममानैः योधैः कृते युद्धे युद्धपरिणामेन स्वयमपरिणम- मानस्य राज्ञो राज्ञा किल कृतं युद्धमित्युपचारो, न परमार्थः । तथा ज्ञानावरणादिकर्मपरिणामेन स्वयं परिणममानेन पुद्गलद्रव्येण कृते ज्ञानावरणादिकर्मणि ज्ञानावरणादिकर्मपरिणामेन स्वयमपरिणममानस्यात्मनः किलात्मना कृतं ज्ञानावरणादिकर्मेत्युपचारो, न परमार्थः ।
bhāvārthaḥ — kadāchit thatā nimittanaimittikabhāvamān kartākarmabhāv kahevo te upachār chhe.
have, e upachār kaī rīte chhe te draṣhṭāntathī kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [ योधैः ] yoddhāo vaḍe [ युद्धे कृते ] yuddha karavāmān āvatān, ‘[ राज्ञा कृतम् ] rājāe yuddha karyun’ [ इति ] em [ लोकः ] lok [ जल्पते ] (vyavahārathī) kahe chhe [ तथा ] tevī rīte ‘[ ज्ञानावरणादि ] gnānāvaraṇādi karma [ जीवेन कृतं ] jīve karyun’ [ व्यवहारेण ] em vyavahārathī kahevāy chhe.
ṭīkāḥ — jem yuddhapariṇāme pote pariṇamatā evā yoddhāo vaḍe yuddha karavāmān āvatān, yuddhapariṇāme pote nahi pariṇamatā evā rājā viṣhe ‘rājāe yuddha karyun’ evo upachār chhe, paramārtha nathī; tem gnānāvaraṇādikarmapariṇāme pote pariṇamatā evā pudgaladravya vaḍe gnānāvaraṇādi karma karavāmān āvatān, gnānāvaraṇādikarmapariṇāme pote nahi pariṇamatā evā ātmā viṣhe ‘ātmāe gnānāvaraṇādi karma karyun’ evo upachār chhe, paramārtha nathī.
bhāvārthaḥ — yoddhāoe yuddha karyun hovā chhatān ‘rājāe yuddha karyun’ em upachārathī kahevāy chhe tem pudgaladravye gnānāvaraṇādi karma karyun hovā chhatān ‘jīve karma karyun’ em upachārathī kahevāy chhe.
188