kahānajainashāstramāḷā ]
अयं खल्वात्मा न गृह्णाति, न परिणमयति, नोत्पादयति, न करोति, न बध्नाति, व्याप्य- व्यापकभावाभावात्, प्राप्यं विकार्यं निर्वर्त्यं च पुद्गलद्रव्यात्मकं कर्म । यत्तु व्याप्यव्यापक- भावाभावेऽपि प्राप्यं विकार्यं निर्वर्त्यं च पुद्गलद्रव्यात्मकं कर्म गृह्णाति परिणमयति उत्पादयति करोति बध्नाति चात्मेति विकल्पः स किलोपचारः ।
कथमिति चेत् —
have kahe chhe ke uparanā hetuthī ām ṭharyunḥ —
gāthārthaḥ — [ आत्मा ] ātmā [ पुद्गलद्रव्यम् ] pudgaladravyane [ उत्पादयति ] upajāve chhe, [ करोति च ] kare chhe, [ बध्नाति ] bāndhe chhe, [ परिणामयति ] pariṇamāve chhe [ च ] ane [ गृह्णाति ] grahaṇ kare chhe — e [ व्यवहारनयस्य ] vyavahāranayanun [ वक्तव्यम् ] kathan chhe.
ṭīkāḥ — ā ātmā kharekhar, vyāpyavyāpakabhāvanā abhāvane līdhe, prāpya, vikārya ane nirvartya – evā pudgaladravyātmak ( – pudgaladravyasvarūp) karmane grahato nathī, pariṇamāvato nathī, upajāvato nathī, karato nathī, bāndhato nathī; ane vyāpyavyāpakabhāvano abhāv hovā chhatān paṇ, ‘‘prāpya, vikārya ane nirvartya – evā pudgaladravyātmak karmane ātmā grahe chhe, pariṇamāve chhe, upajāve chhe, kare chhe ane bāndhe chhe’’ evo je vikalpa te kharekhar upachār chhe.
bhāvārthaḥ — vyāpyavyāpakabhāv vinā kartākarmapaṇun kahevun te upachār chhe; māṭe ātmā pudgaladravyane grahe chhe, pariṇamāve chhe, upajāve chhe, ityādi kahevun te upachār chhe.
have pūchhe chhe ke e upachār kaī rīte chhe? teno uttar draṣhṭāntathī kahe chheḥ —