kahānajainashāstramāḷā ]
यदि कर्मणि स्वयमबद्धः सन् जीवः क्रोधादिभावेन स्वयमेव न परिणमेत तदा स किलापरिणाम्येव स्यात् । तथा सति संसाराभावः । अथ पुद्गलकर्म क्रोधादि जीवं क्रोधादिभावेन परिणामयति ततो न संसाराभाव इति तर्कः । किं स्वयमपरिणममानं परिणममानं वा पुद्गलकर्म क्रोधादि जीवं क्रोधादिभावेन परिणामयेत् ? न तावत्स्वयमपरिणममानः परेण परिणमयितुं पार्येत; न हि स्वतोऽसती शक्तिः कर्तुमन्येन पार्यते । स्वयं परिणममानस्तु न परं परिणमयितारमपेक्षेत; न हि वस्तुशक्तयः परमपेक्षन्ते । ततो जीवः परिणामस्वभावः स्वयमेवास्तु । तथा सति गरुड- ध्यानपरिणतः साधकः स्वयं गरुड इवाज्ञानस्वभावक्रोधादिपरिणतोपयोगः स एव स्वयं क्रोधादिः स्यात् । इति सिद्धं जीवस्य परिणामस्वभावत्वम् । [क्रोधत्वम्] krodhapaṇe [परिणामयति] pariṇamāve chhe [इति] em kahevun [मिथ्या] mithyā ṭhare chhe.
māṭe e siddhānt chhe ke [क्रोधोपयुक्तः] krodhamān upayukta (arthāt jeno upayog krodhākāre pariṇamyo chhe evo) [आत्मा] ātmā [क्रोधः] krodh ja chhe, [मानोपयुक्तः] mānamān upayukta ātmā [मानः एव] mān ja chhe, [मायोपयुक्तः] māyāmān upayukta ātmā [माया] māyā chhe [च] ane [लोभोपयुक्तः] lobhamān upayukta ātmā [लोभः] lobh [भवति] chhe.
ṭīkāḥ — jo jīv karmamān svayam nahi bandhāyo thako krodhādibhāve svayamev na pariṇame to te kharekhar apariṇāmī ja ṭhare. em thatān sansārano abhāv thāy. ahīn jo em tarka karavāmān āve ke ‘‘pudgalakarma je krodhādik te jīvane krodhādibhāve pariṇamāve chhe tethī sansārano abhāv thato nathī’’, to tenun nirākaraṇ be pakṣha laīne karavāmān āve chheḥ — pudgalakarma krodhādik chhe te svayam apariṇamatā jīvane krodhādibhāve pariṇamāve ke svayam pariṇamatāne? pratham, svayam apariṇamatāne par vaḍe pariṇamāvī shakāy nahi; kāraṇ ke (vastumān) je shakti svataḥ na hoy tene anya koī karī shake nahi. ane svayam pariṇamatāne to par (anya) pariṇamāvanāranī apekṣhā na hoy; kāraṇ ke vastunī shaktio paranī apekṣhā rākhatī nathī. (ā rīte banne pakṣha asatya chhe.) tethī jīv pariṇamanasvabhāvavāḷo svayamev ho. em hotān (hovāthī), jem garuḍanā dhyānarūpe pariṇamelo mantrasādhak pote garuḍ chhe tem, agnānasvabhāvavāḷā krodhādirūpe jeno upayog pariṇamyo chhe evo jīv ja pote krodhādi chhe. ā rīte jīvanun pariṇāmasvabhāvapaṇun siddha thayun.
bhāvārthaḥ — jīv pariṇāmasvabhāv chhe. jyāre potāno upayog krodhādirūpe pariṇame chhe tyāre pote krodhādirūp ja thāy chhe em jāṇavun.