ज्ञानगुणस्य हि यावज्जघन्यो भावः तावत् तस्यान्तर्मुहूर्तविपरिणामित्वात् पुनः पुनरन्य- तयास्ति परिणामः । स तु, यथाख्यातचारित्रावस्थाया अधस्तादवश्यम्भाविरागसद्भावात्, बन्धहेतुरेव स्यात् ।
एवं सति कथं ज्ञानी निरास्रव इति चेत् —
gāthārthaḥ — [ यस्मात् तु ] kāraṇ ke [ ज्ञानगुणः ] gnānaguṇ, [ जघन्यात् ज्ञानगुणात् ] jaghanya gnānaguṇane līdhe [ पुनरपि ] pharīne paṇ [ अन्यत्वं ] anyapaṇe [ परिणमते ] pariṇame chhe, [ तेन तु ] tethī [ सः ] te (gnānaguṇ) [ बन्धकः ] karmano bandhak [ भणितः ] kahevāmān āvyo chhe.
ṭīkāḥ — gnānaguṇano jyān sudhī jaghanya bhāv chhe ( — kṣhāyopashamik bhāv chhe) tyān sudhī te (gnānaguṇ) antarmuhūrtamān vipariṇām pāmato hovāthī pharīpharīne tenun anyapaṇe pariṇaman thāy chhe. te (gnānaguṇanun jaghanya bhāve pariṇaman), yathākhyātachāritra-avasthānī nīche avashyambhāvī rāgano sadbhāv hovāthī, bandhanun kāraṇ ja chhe.
bhāvārthaḥ — kṣhāyopashamik gnān ek gney par antarmuhūrta ja thambhe chhe, pachhī avashya anya gneyane avalambe chhe; svarūpamān paṇ te antarmuhūrta ja ṭakī shake chhe, pachhī vipariṇām pāme chhe. māṭe em anumān paṇ thaī shake chhe ke samyagdraṣhṭi ātmā savikalpa dashāmān ho ke nirvikalpa anubhavadashāmān ho — yathākhyātachāritra-avasthā thayā pahelān tene avashya rāgabhāvano sadbhāv hoy chhe; ane rāg hovāthī bandh paṇ thāy chhe. māṭe gnānaguṇanā jaghanya bhāvane bandhano hetu kahevāmān āvyo chhe.
have vaḷī pharī pūchhe chhe ke — jo ām chhe (arthāt gnānaguṇano jaghanya bhāv bandhanun kāraṇ chhe) to pachhī gnānī nirāsrav kaī rīte chhe? tenā uttaranī gāthā kahe chheḥ —
270