विरागस्योपभोगो निर्जरायै एव । रागादिभावानां सद्भावेन मिथ्यादृष्टेरचेतनान्यद्रव्योपभोगो बन्धनिमित्तमेव स्यात् । स एव रागादिभावानामभावेन सम्यग्दृष्टेर्निर्जरानिमित्तमेव स्यात् । एतेन द्रव्यनिर्जरास्वरूपमावेदितम् ।
bhāvārthaḥ — samvar thayā pachhī navān karma to bandhātān nathī. je pūrve bandhāyān hatān te karmo jyāre nirjare chhe tyāre gnānanun āvaraṇ dūr thavāthī gnān evun thāy chhe ke pharīne rāgādirūpe pariṇamatun nathī — sadā prakāsharūp ja rahe chhe. 133.
have dravyanirjarānun svarūp kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [ सम्यग्दृष्टिः ] samyagdraṣhṭi jīv [ यत् ] je [ इन्द्रियैः ] indriyo vaḍe [ अचेतनानाम् ] achetan tathā [ इतरेषाम् ] chetan [ द्रव्याणाम् ] dravyono [ उपभोगम् ] upabhog [ करोति ] kare chhe [ तत् सर्वं ] te sarva [ निर्जरानिमित्तम् ] nirjarānun nimitta chhe.
ṭīkāḥ — virāgīno upabhog nirjarā māṭe ja chhe (arthāt nirjarānun kāraṇ thāy chhe). rāgādibhāvonā sadbhāvathī mithyādraṣhṭine achetan tathā chetan dravyono upabhog bandhanun nimitta ja thāy chhe; te ja (upabhog), rāgādibhāvonā abhāvathī samyagdraṣhṭine nirjarānun nimitta ja thāy chhe. āthī (ā kathanathī) dravyanirjarānun svarūp kahyun.
bhāvārthaḥ — samyagdraṣhṭine gnānī kahyo chhe ane gnānīne rāgadveṣhamohano abhāv kahyo chhe; māṭe samyagdraṣhṭi virāgī chhe. tene indriyo vaḍe bhog hoy topaṇ tene bhoganī sāmagrī pratye rāg nathī. te jāṇe chhe ke ‘‘ā (bhoganī sāmagrī) paradravya chhe, māre ane tene kāī nāto nathī; karmanā udayanā nimittathī teno ane māro sanyog-viyog chhe’’. jyān sudhī tene chāritramohano uday āvīne pīḍā kare chhe ane pote baḷahīn hovāthī pīḍā sahī shakato nathī