एव त्वमेव स्वयमेव द्रक्ष्यसि, “मा अन्यान् प्राक्षीः ।
श्चिन्मात्रचिन्तामणिरेष यस्मात् ।
ज्ञानी किमन्यस्य परिग्रहेण ।।१४४।।
कुतो ज्ञानी परं न परिगृह्णातीति चेत् — tr̥upta evā tane vachanathī agochar evun sukh thashe; ane te sukh te kṣhaṇe ja tun ja svayamev dekhashe, *bījāone na pūchh. (te sukh potāne ja anubhavagochar chhe, bījāne shā māṭe pūchhavun paḍe?)
bhāvārthaḥ — gnānamātra ātmāmān līn thavun, tenāthī ja santuṣhṭa thavun ane tenāthī ja tr̥upta thavun — e param dhyān chhe. tenāthī vartamān ānand anubhavāy chhe ane thoḍā ja kāḷamān gnānānandasvarūp kevaḷagnānanī prāpti thāy chhe. āvun karanār puruṣh ja te sukhane jāṇe chhe, bījāno emān pravesh nathī.
have gnānānubhavanā mahimānun ane āgaḷanī gāthānī sūchanānun kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [ यस्मात् ] kāraṇ ke [ एषः ] ā (gnānī) [ स्वयम् एव ] pote ja [ अचिन्त्यशक्तिः देवः ] achintya shaktivāḷo dev chhe ane [ चिन्मात्र-चिन्तामणिः ] chinmātra chintāmaṇi chhe (arthāt chaitanyarūp chintāmaṇi ratna chhe), māṭe [ सर्व-अर्थ-सिद्ध-आत्मतया ] jenā sarva artha (prayojan) siddha chhe evā svarūpe hovāthī [ ज्ञानी ] gnānī [ अन्यस्य परिग्रहेण ] anyanā parigrahathī [ किम् विधत्ते ] shun kare? (kāī ja karavānun nathī.)
bhāvārthaḥ — ā gnānamūrti ātmā pote ja anant shaktino dhārak dev chhe ane pote ja chaitanyarūpī chintāmaṇi hovāthī vāñchhit kāryanī siddhi karanāro chhe; māṭe gnānīne sarva prayojan siddha hovāthī tene anya parigrahanun sevan karavāthī shun sādhya chhe? arthāt kāī ja sādhya nathī. ām nishchayanayano upadesh chhe. 144.
have pūchhe chhe ke gnānī parane kem grahato nathī? teno uttar kahe chheḥ —
326
*मा अन्यान् प्राक्षीः (bījāone na pūchh) no pāṭhāntar — माऽतिप्राक्षीः (atiprashno na kar)