किं वेदयते ? यदि कांक्षमाणवेद्यभावपृष्ठभाविनमन्यं भावं वेदयते, तदा तद्भवनात्पूर्वं स विनश्यति; कस्तं वेदयते ? यदि वेदकभावपृष्ठभावी भावोऽन्यस्तं वेदयते, तदा तद्भवनात्पूर्वं स विनश्यति; किं स वेदयते ? इति कांक्षमाणभाववेदनानवस्था । तां च विजानन् ज्ञानी न किञ्चिदेव कांक्षति ।
वेद्यते न खलु कांक्षितमेव ।
सर्वतोऽप्यतिविरक्तिमुपैति ।।१४७।।
vināsh pāmī jatān, vedakabhāv shun vede? jo em kahevāmān āve ke kāṅkṣhamāṇ vedyabhāvanī pachhī utpanna thatā bījā vedyabhāvane vede chhe, to (tyān em chhe ke) te bījo vedyabhāv utpanna thayā pahelān ja te vedakabhāv nāsh pāmī jāy chhe; pachhī te bījā vedyabhāvane koṇ vede? jo em kahevāmān āve ke vedakabhāvanī pachhī utpanna thato bījo vedakabhāv tene vede chhe, to (tyān em chhe ke) te bījo vedakabhāv utpanna thayā pahelān ja te vedyabhāv viṇasī jāy chhe; pachhī te bījo vedakabhāv shun vede? ā rīte kāṅkṣhamāṇ bhāvanā vedananī anavasthā chhe. te anavasthāne jāṇato gnānī kāī paṇ vāñchhato nathī.
bhāvārthaḥ — vedakabhāv ane vedyabhāvane kāḷabhed chhe. jyāre vedakabhāv hoy chhe tyāre vedyabhāv hoto nathī ane jyāre vedyabhāv hoy chhe tyāre vedakabhāv hoto nathī. jyāre vedakabhāv āve chhe tyāre vedyabhāv viṇasī gayo hoy chhe; pachhī vedakabhāv kone vede? ane jyāre vedyabhāv āve chhe tyāre vedakabhāv viṇasī gayo hoy chhe; pachhī vedakabhāv vinā vedyane koṇ vede? āvī avyavasthā jāṇīne gnānī pote jāṇanār ja rahe chhe, vāñchhā karato nathī. ahīn prashna thāy chhe ke — ātmā to nitya chhe tethī te banne bhāvone vedī shake chhe; to pachhī gnānī vāñchhā kem na kare? tenun samādhānaḥ — vedya-vedak bhāvo vibhāvabhāvo chhe, svabhāvabhāv nathī, tethī teo vināshik chhe; māṭe vāñchhā karanāro evo vedyabhāv jyān āve tyān sudhīmān vedakabhāv (bhogavanāro bhāv) nāsh pāmī jāy chhe, ane bījo vedakabhāv āve tyān sudhīmān vedyabhāv nāsh pāmī jāy chhe; e rīte vāñchhit bhog to thato nathī. tethī gnānī niṣhphaḷ vāñchhā kem kare? jyān manovāñchhit vedātun nathī tyān vāñchhā karavī te agnān chhe.
have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [ वेद्य-वेदक-विभाव-चलत्वात् ] vedya-vedakarūp vibhāvabhāvonun chaḷapaṇun
338