ज्ञानी कर्ममध्यगतोऽपि कर्मणा न लिप्यते, सर्वपरद्रव्यकृतरागत्यागशीलत्वे सति तदलेप- स्वभावत्वात् । यथा लोहं कर्दममध्यगतं सत्कर्दमेन लिप्यते, तल्लेपस्वभावत्वात्; तथा किलाज्ञानी कर्ममध्यगतः सन् कर्मणा लिप्यते, सर्वपरद्रव्यकृतरागोपादानशीलत्वे सति तल्लेपस्वभावत्वात् ।
ज्ञानिन् भुंक्ष्व परापराधजनितो नास्तीह बन्धस्तव ।।१५०।।
(arthāt tene kāṭ lāgato nathī) kāraṇ ke te kādavathī alipta rahevānā svabhāvavāḷun chhe, tevī rīte kharekhar gnānī karma madhye rahyo hoy topaṇ karmathī lepāto nathī kāraṇ ke sarva paradravya pratye karavāmān āvato je rāg tenā tyāgarūp svabhāvapaṇun hovāthī gnānī karmathī alipta rahevānā svabhāvavāḷo chhe. jem lokhaṇḍ kādav madhye paḍyu thakun kādavathī lepāy chhe (arthāt tene kāṭ lāge chhe) kāraṇ ke te kādavathī lepāvānā svabhāvavāḷun chhe, tevī rīte kharekhar agnānī karma madhye rahyo thako karmathī lepāy chhe kāraṇ ke sarva paradravya pratye karavāmān āvato je rāg tenā grahaṇarūp svabhāvapaṇun hovāthī agnānī karmathī lepāvānā svabhāvavāḷo chhe.
bhāvārthaḥ — jem kādavamān paḍelā suvarṇane kāṭ lāgato nathī ane lokhaṇḍane kāṭ lāge chhe, tem karma madhye rahelo gnānī karmathī bandhāto nathī ane agnānī karmathī bandhāy chhe. ā gnān-agnānano mahimā chhe.
have ā arthanun ane āgaḷanā kathananī sūchanānun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [ इह ] ā lokamān [ यस्य याद्रक् यः हि स्वभावः ताद्रक् तस्य वशतः अस्ति ] je vastuno jevo svabhāv hoy chhe teno tevo svabhāv te vastunā potānā vashathī ja (arthāt potāne ādhīn ja) hoy chhe. [ एषः ] evo vastuno je svabhāv te, [ परैः ] paravastuo vaḍe [ कथञ्चन अपि हि ] koī paṇ rīte [ अन्याद्रशः ] bījā jevo [ कर्तुं न शक्यते ] karī shakāto nathī. [ हि ] māṭe [ सन्ततं ज्ञानं भवत् ] je nirantar gnānapaṇe pariṇame chhe te [ कदाचन अपि अज्ञानं न भवेत् ] kadī paṇ agnān thatun nathī; [ ज्ञानिन् ] tethī he gnānī! [ भुंक्ष्व ] tun (karmodayajanit) upabhogane bhogav, [ इह ] ā jagatamān [ पर-अपराध-जनितः बन्धः तव नास्ति ] paranā aparādhathī ūpajato bandh tane nathī (arthāt paranā aparādhathī tane bandh thato nathī).
bhāvārthaḥ — vastuno svabhāv vastune potāne ādhīn ja chhe. māṭe je ātmā pote
342