कुर्वाणः फललिप्सुरेव हि फलं प्राप्नोति यत्कर्मणः ।
कुर्वाणोऽपि हि कर्म तत्फलपरित्यागैकशीलो मुनिः ।।१५२।।
kahyun chhe māṭe bhogavun chhun’, [ तत् किं ते कामचारः अस्ति ] to shun tane bhogavavānī ichchhā chhe? [ ज्ञानं सन् वस ] gnānarūp thaīne vas ( – shuddha svarūpamān nivās kar), [ अपरथा ] nahi to (arthāt jo bhogavavānī ichchhā karīsh — agnānarūpe pariṇamīsh to) [ ध्रुवम् स्वस्य अपराधात् बन्धम् एषि ] tun chokkas potānā aparādhathī bandhane pāmīsh.
bhāvārthaḥ — gnānīne karma to karavun ja uchit nathī. jo paradravya jāṇīne paṇ tene bhogave to e yogya nathī. paradravyanā bhogavanārane to jagatamān chor kahevāmān āve chhe, anyāyī kahevāmān āve chhe. vaḷī upabhogathī bandh kahyo nathī te to, gnānī ichchhā vinā paranī baḷajorīthī udayamān āvelāne bhogave tyān tene bandh kahyo nathī. jo pote ichchhāthī bhogave to to pote aparādhī thayo, tyān bandh kem na thāy? 151.
have āgaḷanī gāthānī sūchanārūpe kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [ यत् किल कर्म एव कर्तारं स्वफलेन बलात् नो योजयेत् ] karma ja tenā kartāne potānā phaḷ sāthe baḷajorīthī joḍatun nathī (ke tun mārā phaḷane bhogav), [ फललिप्सुः एव हि कुर्वाणः कर्मणः यत् फलं प्राप्नोति ] *phaḷanī ichchhāvāḷo ja karma karato thako karmanā phaḷane pāme chhe; [ ज्ञानं सन् ] māṭe gnānarūpe raheto ane [ तद्-अपास्त-रागरचनः ] jeṇe karma pratye rāganī rachanā dūr karī chhe evo [ मुनिः ] muni, [ तत्-फल-परित्याग-एक-शीलः ] karmanā phaḷanā parityāgarūp ja jeno ek svabhāv chhe evo hovāthī, [ कर्म कुर्वाणः अपि हि ] karma karato chhato paṇ [ कर्मणा नो बध्यते ] karmathī bandhāto nathī.
bhāvārthaḥ — karma to kartāne jabaradastīthī potānā phaḷ sāthe joḍatun nathī parantu je karmane karato thako tenā phaḷanī ichchhā kare te ja tenun phaḷ pāme chhe. māṭe je gnānarūpe varte chhe ane rāg vinā karma kare chhe evo muni karmathī bandhāto nathī kāraṇ ke tene karmanā phaḷanī ichchhā nathī. 152.
346
* karmanun phaḷ eṭale (1) rañjit pariṇām, athavā to (2) sukh ( – rañjit pariṇām) utpanna karanārā āgāmī bhogo.