यथा कश्चित्पुरुषो फलार्थं राजानं सेवते ततः स राजा तस्य फलं ददाति, तथा जीवः
फलार्थं कर्म सेवते ततस्तत्कर्म तस्य फलं ददाति । यथा च स एव पुरुष फलार्थं राजानं न
सेवते ततः स राजा तस्य फलं न ददाति, तथा सम्यग्द्रष्टिः फलार्थं कर्म न सेवते ततस्तत्कर्म
तस्य फलं न ददातीति तात्पर्यम् ।
[ भोगान् ] bhogo [ ददाति ] āpe chhe, [ एवम् एव ] tevī ja rīte [ जीवपुरुषः ] jīvapuruṣh
[ सुखनिमित्तम् ] sukh arthe [ कर्मरजः ] karmarajane [ सेवते ] seve chhe [ तद् ] to [ तत् कर्म अपि ]
te karma paṇ tene [ सुखोत्पादकान् ] sukh utpanna karanārā [ विविधान् ] anek prakāranā [ भोगान् ] bhogo [ ददाति ] āpe chhe.
[ पुनः ] vaḷī [ यथा ] jem [ सः एव पुरुषः ] te ja puruṣh [ वृत्तिनिमित्तं ] ājīvikā arthe [ राजानम् ] rājāne [ न सेवते ] nathī sevato [ तद् ] to [ सः राजा अपि ] te rājā paṇ tene [ सुखोत्पादकान् ] sukh utpanna karanārā [ विविधान् ] anek prakāranā [ भोगान् ] bhogo [ न ददाति ] nathī āpato, [ एवम् एव ] tevī ja rīte [ सम्यग्द्रष्टिः ] samyagdraṣhṭi [ विषयार्थं ] viṣhay arthe [ कर्मरजः ] karmarajane [ न सेवते ] nathī sevato [ तद् ] to (arthāt tethī) [ तत् कर्म ] te karma paṇ tene [ सुखोत्पादकान् ] sukh utpanna karanārā [ विविधान् ] anek prakāranā [ भोगान् ] bhogo [ न ददाति ] nathī āpatun.
ṭīkāḥ — jem koī puruṣh phaḷ arthe rājāne seve chhe to te rājā tene phaḷ āpe chhe, tem jīv phaḷ arthe karmane seve chhe to te karma tene phaḷ āpe chhe. vaḷī jem te ja puruṣh phaḷ arthe rājāne nathī sevato to te rājā tene phaḷ nathī āpato, tem samyagdraṣhṭi phaḷ arthe karmane nathī sevato to (arthāt tethī) te karma tene phaḷ nathī āpatun. em tātparya (arthāt kahevāno āshay) chhe.
bhāvārthaḥ — ahīn ek āshay to ā pramāṇe chheḥ — agnānī viṣhayasukh arthe arthāt rañjit pariṇām arthe udayāgat karmane seve chhe tethī te karma tene (vartamānamān) rañjit pariṇām āpe chhe. gnānī viṣhayasukh arthe arthāt rañjit pariṇām arthe udayāgat karmane sevato nathī tethī te karma tene rañjit pariṇām utpanna karatun nathī.
348