परजीवानहं हिनस्मि, परजीवैर्हिंस्ये चाहमित्यध्यवसायो ध्रुवमज्ञानम् । स तु यस्याास्ति सोऽज्ञानित्वान्मिथ्यादृष्टिः, यस्य तु नास्ति स ज्ञानित्वात्सम्यग्द्रष्टिः ।
shlokārthaḥ — [यः जानाति सः न करोति] je jāṇe chhe te karato nathī [तु] ane [यः करोति अयं खलु जानाति न] je kare chhe te jāṇato nathī. [तत् किल कर्मरागः] je karavun te to kharekhar karmarāg chhe [तु] ane [रागं अबोधमयम् अध्यवसायम् आहुः] rāgane (munioe) agnānamay adhyavasāy kahyo chhe; [सः नियतं मिथ्यादृशः] te (agnānamay adhyavasāy) niyamathī mithyādraṣhṭine hoy chhe [च] ane [सः बन्धहेतुः] te bandhanun kāraṇ chhe. 167.
have mithyādraṣhṭinā āshayane gāthāmān spaṣhṭa rīte kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [यः] je [मन्यते] em māne chhe ke [हिनस्मि च] ‘hun par jīvone mārun chhun ( – haṇun chhun) [परैः सत्त्वैः हिंस्ये च] ane par jīvo mane māre chhe’, [सः] te [मूढः] mūḍh ( – mohī) chhe, [अज्ञानी] agnānī chhe, [तु] ane [अतः विपरीतः] ānāthī viparīt (arthāt āvun nathī mānato) te [ज्ञानी] gnānī chhe.
ṭīkāḥ — ‘par jīvone hun haṇun chhun ane par jīvo mane haṇe chhe’ — evo adhyavasāy dhruvapaṇe ( – nishchitapaṇe, niyamathī) agnān chhe. te adhyavasāy jene chhe te agnānīpaṇāne līdhe mithyādraṣhṭi chhe; ane jene te adhyavasāy nathī te gnānīpaṇāne līdhe samyagdraṣhṭi chhe.
bhāvārthaḥ — ‘par jīvone hun mārun chhun ane par mane māre chhe’ evo āshay agnān chhe tethī jene evo āshay chhe te agnānī chhe — mithyādraṣhṭi chhe ane jene evo āshay nathī te gnānī chhe — samyagdraṣhṭi chhe.
nishchayanaye kartānun svarūp e chhe ke — pote svādhīnapaṇe je bhāvarūpe pariṇame te
378