परजीवानहं हिनस्मि, न हिनस्मि, दुःखयामि, सुखयामि इति य एवायमज्ञानमयो- ऽध्यवसायो मिथ्याद्रष्टेः, स एव स्वयं रागादिरूपत्वात्तस्य शुभाशुभबन्धहेतुः ।
अथाध्यवसायं बन्धहेतुत्वेनावधारयति — je ā agnānasvarūp *adhyavasāy jovāmān āve chhe [सः एव] te adhyavasāy ja, [विपर्ययात्] viparyayasvarūp ( – viparīt, mithyā) hovāthī, [अस्य बन्धहेतुः] te mithyādraṣhṭine bandhanun kāraṇ chhe.
bhāvārthaḥ — jūṭho abhiprāy te ja mithyātva, te ja bandhanun kāraṇ — em jāṇavun. 170.
have, ā agnānamay adhyavasāy ja bandhanun kāraṇ chhe em gāthāmān kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [ते] tārī [या एषा मतिः तु] je ā buddhi chhe ke hun [सत्त्वान्] jīvone [दुःखितसुखितान्] duḥkhī-sukhī [करोमि इति] karun chhun, [एषा ते मूढमतिः] te ā tārī mūḍh buddhi ja (mohasvarūp buddhi ja) [शुभाशुभं कर्म] shubhāshubh karmane [बध्नाति] bāndhe chhe.
ṭīkāḥ — ‘par jīvone hun haṇun chhun, nathī haṇato, duḥkhī karun chhun, sukhī karun chhun’ evo je ā agnānamay adhyavasāy mithyādraṣhṭine chhe, te ja (arthāt te adhyavasāy ja) pote rāgādirūp hovāthī tene ( – mithyādraṣhṭine) shubhāshubh bandhanun kāraṇ chhe.
bhāvārthaḥ — mithyā adhyavasāy bandhanun kāraṇ chhe.
have, adhyavasāyane bandhanā kāraṇ tarīke barābar nakkī kare chhe — ṭharāve chhe (arthāt
388
* je pariṇām mithyā abhiprāy sahit hoy ( – svaparanā ekatvanā abhiprāy sahit hoy) athavā vaibhāvik hoy te pariṇām māṭe adhyavasāy shabda vaparāy chhe. (mithyā) nishchay, (mithyā) abhiprāy — evā arthamān paṇ te shabda vaparāy chhe.