kahānajainashāstramāḷā ]
स्वयं न परिणमते, परद्रव्येणैव स्वयं रागादिभावापन्नतया स्वस्य रागादिनिमित्तभूतेन, शुद्धस्वभावात्प्रच्यवमान एव, रागादिभिः परिणम्यते । इति तावद्वस्तुस्वभावः ।
मात्मात्मनो याति यथार्ककान्तः ।
वस्तुस्वभावोऽयमुदेति तावत् ।।१७५।।
potāne rāgādirūp pariṇamananun nimitta nahi hovāthī) potānī meḷe rāgādirūpe pariṇamato nathī, parantu je potānī meḷe rāgādibhāvane pāmatun hovāthī ātmāne rāgādinun nimitta thāy chhe evā paradravya vaḍe ja, shuddhasvabhāvathī chyut thato thako ja, rāgādirūpe pariṇamāvāy chhe. — āvo vastuno svabhāv chhe.
bhāvārthaḥ — sphaṭikamaṇi pote to kevaḷ ekākār shuddha ja chhe; te pariṇaman- svabhāvavāḷo hovā chhatān ekalo potānī meḷe lālāsh-ādirūpe pariṇamato nathī parantu lāl ādi paradravyanā nimitte (arthāt svayam lālāsh-ādirūpe pariṇamatā evā paradravyanā nimitte) lālāsh-ādirūpe pariṇame chhe. tevī rīte ātmā pote to shuddha ja chhe; te pariṇamanasvabhāvavāḷo hovā chhatān ekalo potānī meḷe rāgādirūpe pariṇamato nathī parantu rāgādirūp paradravyanā nimitte (arthāt svayam rāgādirūpe pariṇamatā evā paradravyanā nimitte) rāgādirūpe pariṇame chhe. āvo vastuno ja svabhāv chhe, temān anya koī tarkane avakāsh nathī.
have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [यथा अर्ककान्तः] sūryakāntamaṇinī māphak (arthāt jem sūryakāntamaṇi potāthī ja agnirūpe pariṇamato nathī, tenā agnirūp pariṇamanamān sūryanun bimb nimitta chhe, tem) [आत्मा आत्मनः रागादिनिमित्तभावम् जातु न याति] ātmā potāne rāgādikanun nimitta kadī paṇ thato nathī, [तस्मिन् निमित्तं परसङ्गः एव] temān nimitta parasaṅg ja ( – paradravyano saṅg ja) chhe. — [अयम् वस्तुस्वभावः उदेति तावत् ] āvo vastusvabhāv prakāshamān chhe. (sadāy vastuno āvo ja svabhāv chhe, koīe karelo nathī.) 175.
‘āvā vastusvabhāvane jāṇato gnānī rāgādikane potānā karato nathī’ evā arthano, āgaḷanī gāthānī sūchanārūp shlok have kahe chheḥ —