कर्मबद्धस्य बन्धच्छेदो मोक्षहेतुः, हेतुत्वात्, निगडादिबद्धस्य बन्धच्छेदवत् । एतेन उभयेऽपि पूर्वे आत्मबन्धयोर्द्विधाकरणे व्यापार्येते ।
किमयमेव मोक्षहेतुरिति चेत् —
gāthārthaḥ — [यथा च] jem [बन्धनबद्धः तु] bandhanathī bandhāyelo puruṣh [बन्धान् छित्वा] bandhone chhedīne [विमोक्षम् प्राप्नोति] mokṣha pāme chhe, [तथा च] tem [जीवः] jīv [बन्धान् छित्वा] bandhone chhedīne [विमोक्षम् सम्प्राप्नोति] mokṣha pāme chhe.
ṭīkāḥ — karmathī bandhāyelāne bandhano chhed mokṣhanun kāraṇ chhe, kem ke jem beḍī ādithī bandhāyelāne bandhano chhed bandhathī chhūṭavānun kāraṇ chhe tem karmathī bandhāyelāne karmabandhano chhed karmabandhathī chhūṭavānun kāraṇ chhe. āthī ( – ā kathanathī), pūrve kahelā bannene ( – jeo bandhanā svarūpanā gnānamātrathī santuṣhṭa chhe temane ane jeo bandhanā vichār karyā kare chhe temane – ) ātmā ane bandhanā dvidhākaraṇamān vyāpār karāvavāmān āve chhe (arthāt ātmā ane bandhane judā judā karavā pratye lagāḍavāmān – joḍavāmān – udyam karāvavāmān āve chhe).
‘mātra ā ja (arthāt bandhano chhed ja) mokṣhanun kāraṇ kem chhe?’ em pūchhavāmān āvatān have teno uttar kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [बन्धानां स्वभावं च] bandhonā svabhāvane [आत्मनः स्वभावं च] ane ātmānā svabhāvane [विज्ञाय] jāṇīne [बन्धेषु] bandho pratye [यः] je [विरज्यते] virakta thāy chhe, [सः] te [कर्मविमोक्षणं करोति] karmothī mukāy chhe.
428