Show bookmarks Hide bookmarks

ज्ञानी तु निरस्तभेदभावश्रुतज्ञानलक्षणशुद्धात्मज्ञानसद्भावेन परतोऽत्यन्तविरक्तत्वात् प्रकृति- स्वभावं स्वयमेव मुञ्चति, ततोऽमधुरं मधुरं वा कर्मफलमुदितं ज्ञातृत्वात् केवलमेव जानाति, न पुनर्ज्ञाने सति परद्रव्यस्याहंतयाऽनुभवितुमयोग्यत्वाद्वेदयते । अतो ज्ञानी प्रकृतिस्वभावविरक्तत्वादवेदक एव ।

ṭīkāḥ — gnānī to jemānthī bhed dūr thayā chhe evun bhāvashrutagnān jenun svarūp chhe evā shuddhātmagnānanā ( – shuddha ātmānā gnānanā – ) sadbhāvane līdhe, parathī atyant virakta hovāthī prakr̥itisvabhāvane ( – karmanā udayanā svabhāvane) svayamev chhoḍe chhe tethī udayamān āvelā amadhur ke madhur karmaphaḷane gnātāpaṇāne līdhe kevaḷ jāṇe ja chhe, parantu gnān hotān ( – gnān hoy tyāre – ) paradravyane ‘hun’paṇe anubhavavānī ayogyatā hovāthī (te karmaphaḷane) vedato nathī. māṭe, gnānī prakr̥itisvabhāvathī virakta hovāthī avedak ja chhe.

bhāvārthaḥ — je jenāthī virakta hoy te tene svavashe to bhogave nahi, ane paravashe bhogave to tene paramārthe bhoktā kahevāy nahi. ā nyāye gnānī — ke je prakr̥itisvabhāvane ( – karmanā udayane) potāno nahi jāṇato hovāthī tenāthī virakta chhe te — svayamev to prakr̥itisvabhāvane bhogavato nathī, ane udayanī baḷajorīthī paravash thayo thako potānī nirbaḷatāthī bhogave to tene paramārthe bhoktā kahevāy nahi, vyavahārathī bhoktā kahevāy. parantu vyavahārano to ahīn shuddhanayanā kathanamān adhikār nathī; māṭe gnānī abhoktā ja chhe.

have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —

shlokārthaḥ — [ज्ञानी कर्म न करोति च न वेदयते] gnānī karmane karato nathī tem ja vedato nathī, [तत्स्वभावम् अयं किल केवलम् जानाति] karmanā svabhāvane te kevaḷ jāṇe ja chhe. [परं जानन्] em kevaḷ jāṇato thako [करण-वेदनयोः अभावात्] karaṇanā ane vedananā ( – karavānā ane bhogavavānā – ) abhāvane līdhe [शुद्ध-स्वभाव-नियतः सः हि मुक्तः एव] shuddha svabhāvamān nishchaḷ evo te kharekhar mukta ja chhe.

bhāvārthaḥ — gnānī karmano svādhīnapaṇe kartā-bhoktā nathī, kevaḷ gnātā ja chhe; māṭe te kevaḷ shuddhasvabhāvarūp thayo thako mukta ja chhe. karma udayamān āve paṇ chhe, topaṇ gnānīne te shun

466