kahānajainashāstramāḷā ]
हस्तकुट्टकादिभिः परद्रव्यपरिणामात्मकैः करणैः करोति, हस्तकुट्टकादीनि परद्रव्यपरिणामात्मकानि करणानि गृह्णाति, ग्रामादिपरद्रव्यपरिणामात्मकं कुण्डलादिकर्मफलं भुंक्ते च, न त्वनेकद्रव्यत्वेन ततोऽन्यत्वे सति तन्मयो भवति; ततो निमित्तनैमित्तिकभावमात्रेणैव तत्र कर्तृकर्मभोक्तृ- भोग्यत्वव्यवहारः । तथात्मापि पुण्यपापादिपुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकं कर्म करोति, कायवाङ्मनोभिः पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकैः करणैः करोति, कायवाङ्मनांसि पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकानि करणानि गृह्णाति, सुखदुःखादिपुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकं पुण्यपापादिकर्मफलं भुंक्ते च, न त्वनेकद्रव्यत्वेन ततोऽन्यत्वे सति तन्मयो भवति; ततो निमित्तनैमित्तिकभावमात्रेणैव तत्र कर्तृकर्मभोक्तृभोग्यत्वव्यवहारः । यथा च स एव शिल्पी चिकीर्षुश्चेष्टारूपमात्मपरिणामात्मकं कर्म करोति, दुःखलक्षणमात्मपरिणामात्मकं चेष्टारूपकर्मफलं भुंक्ते च, एकद्रव्यत्वेन ततोऽनन्यत्वे सति तन्मयश्च भवति; ततः परिणामपरिणामिभावेन तत्रैव कर्तृकर्मभोक्तृभोग्यत्वनिश्चयः । तथात्मापि चिकीर्षुश्चेष्टारूपमात्मपरिणामात्मकं कर्म करोति, दुःखलक्षणमात्मपरिणामात्मकं चेष्टारूपकर्मफलं
pariṇāmātmak karaṇo temanā vaḍe kare chhe, hathoḍā ādi je paradravyapariṇāmātmak karaṇo temane grahaṇ kare chhe ane kuṇḍaḷ ādi karmanun je gām ādi paradravyapariṇāmātmak phaḷ tene bhogave chhe, parantu anekadravyapaṇāne līdhe temanāthī (karma, karaṇ ādithī) anya hovāthī tanmay (karmakaraṇādimay) thato nathī; māṭe nimittanaimittikabhāvamātrathī ja tyān kartā-karmapaṇāno ane bhoktā-bhogyapaṇāno vyavahār chhe; tevī rīte — ātmā paṇ puṇyapāp ādi je pudgaladravya- pariṇāmātmak ( – pudgaladravyanā pariṇāmasvarūp) karma tene kare chhe, kāy-vachan-man evān je pudgaladravyapariṇāmātmak karaṇo temanā vaḍe kare chhe, kāy-vachan-man evān je pudgal- pariṇāmātmak karaṇo temane grahaṇ kare chhe ane puṇyapāp ādi karmanun je sukhaduḥkh ādi pudgaladravyapariṇāmātmak phaḷ tene bhogave chhe, parantu anekadravyapaṇāne līdhe temanāthī anya hovāthī tanmay (te-may) thato nathī; māṭe nimitta-naimittikabhāvamātrathī ja tyān kartā-karmapaṇāno ane bhoktā-bhogyapaṇāno vyavahār chhe.
vaḷī jevī rīte — te ja shilpī, karavāno ichchhak vartato thako, cheṣhṭārūp (arthāt kuṇḍaḷ ādi karavānā potānā pariṇāmarūp ane hasta ādinā vyāpārarūp) evun je svapariṇāmātmak karma tene kare chhe tathā duḥkhasvarūp evun je cheṣhṭārūp karmanun svapariṇāmātmak phaḷ tene bhogave chhe, ane ekadravyapaṇāne līdhe temanāthī (karma ane karmaphaḷathī) ananya hovāthī tanmay (karmamay ne karmaphaḷamay) chhe; māṭe pariṇāmapariṇāmībhāvathī tyān ja kartā-karmapaṇāno ane bhoktā -bhogyapaṇāno nishchay chhe; tevī rīte — ātmā paṇ, karavāno ichchhak vartato thako, cheṣhṭārūp