न च जीवस्य परद्रव्यं रागादीनुत्पादयतीति शङ्कयम्; अन्यद्रव्येणान्यद्रव्यगुणोत्पाद- करणस्यायोगात्; सर्वद्रव्याणां स्वभावेनैवोत्पादात् । तथाहि — मृत्तिका कुम्भभावेनोत्पद्यमाना किं कुम्भकारस्वभावेनोत्पद्यते, किं मृत्तिकास्वभावेन ? यदि कुम्भकारस्वभावेनोत्पद्यते तदा कुम्भकरणाहङ्कारनिर्भरपुरुषाधिष्ठितव्यापृतकरपुरुषशरीराकारः कुम्भः स्यात् । न च तथास्ति, --
bhāvārthaḥ — rāgadveṣh chetananā ja pariṇām chhe. anya dravya ātmāne rāgadveṣh upajāvī shakatun nathī; kāraṇ ke sarva dravyonī utpatti potapotānā svabhāvathī ja thāy chhe, anya dravyamān anya dravyanā guṇaparyāyonī utpatti thatī nathī. 219.
have ā arthane gāthāmān kahe chheḥ —
gāthārthaḥ — [अन्यद्रव्येण] anya dravyathī [अन्यद्रव्यस्य] anya dravyane [गुणोत्पादः] guṇanī utpatti [न क्रियते] karī shakātī nathī; [तस्मात् तु] tethī (e siddhānt chhe ke) [सर्वद्रव्याणि] sarva dravyo [स्वभावेन] potapotānā svabhāvathī [उत्पद्यन्ते] ūpaje chhe.
ṭīkāḥ — vaḷī jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī; kāraṇ ke anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano utpād karāvānī ayogyatā chhe; kem ke sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe. ā vāt draṣhṭāntathī samajāvavāmān āve chheḥ —
māṭī kumbhabhāve (ghaḍā-bhāve) ūpajatī thakī shun kumbhāranā svabhāvathī ūpaje chhe ke māṭīnā svabhāvathī ūpaje chhe? jo kumbhāranā svabhāvathī ūpajatī hoy to jemān ghaḍo karavānā ahaṅkārathī bharelo puruṣh rahelo chhe ane jeno hāth (ghaḍo karavāno) vyāpār kare chhe evun je puruṣhanun sharīr tenā ākāre ghaḍo thavo joīe. parantu em to thatun nathī, kāraṇ ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī. jo ām chhe
522