कतरदपि परेषां दूषणं नास्ति तत्र ।
भवतु विदितमस्तं यात्वबोधोऽस्मि बोधः ।।२२०।।
māṭe (āchāryadev kahe chhe ke) jīvane rāgādinun utpādak ame paradravyane dekhatā ( – mānatā, samajatā) nathī ke jenā par kop karīe.
bhāvārthaḥ — ātmāne rāgādik ūpaje chhe te potānā ja ashuddha pariṇām chhe. nishchayanayathī vichāravāmān āve to anyadravya rāgādikanun upajāvanār nathī, anyadravya temanun nimittamātra chhe; kāraṇ ke anyadravyane anyadravya guṇaparyāy upajāvatun nathī e niyam chhe. jeo em māne chhe — evo ekānt kare chhe — ke ‘paradravya ja mane rāgādik upajāve chhe’, teo nayavibhāgane samajyā nathī, mithyādraṣhṭi chhe. e rāgādik jīvanā sattvamān ūpaje chhe, paradravya to nimittamātra chhe — em mānavun te samyaggnān chhe. māṭe āchāryamahārāj kahe chhe ke — ame rāgadveṣhanī utpattimān anya dravya par shā māṭe kop karīe? rāgadveṣhanun ūpajavun te potāno ja aparādh chhe.
have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [इह] ā ātmāmān [यत् राग-द्वेष-दोष-प्रसूतिः भवति] je rāgadveṣharūp doṣhonī utpatti thāy chhe [तत्र परेषां कतरत् अपि दूषणं नास्ति] tyān paradravyano kāī paṇ doṣh nathī, [तत्र स्वयम् अपराधी अयम् अबोधः सर्पति] tyān to svayam aparādhī evun ā agnān ja phelāy chhe; — [विदितम् भवतु] e pramāṇe vidit thāo ane [अबोधः अस्तं यातु] agnān asta thaī jāo; [बोधः अस्मि] hun to gnān chhun.
bhāvārthaḥ — agnānī jīv rāgadveṣhanī utpatti paradravyathī thatī mānīne paradravya upar kop kare chhe ke ‘ā paradravya mane rāgadveṣh upajāve chhe, tene dūr karun’. evā agnānī jīvane samajāvavāne āchāryadev upadesh kare chhe ke — rāgadveṣhanī utpatti agnānathī ātmāmān ja thāy chhe ane te ātmānā ja ashuddha pariṇām chhe. māṭe e agnānane nāsh karo, samyaggnān pragaṭ karo, ātmā gnānasvarūp chhe em anubhav karo; paradravyane rāgadveṣhanun upajāvanārun mānīne tenā par kop na karo. 220.
524