kahānajainashāstramāḷā ]
कल्प्येरन् । एवमात्मा प्रदीपवत् परं प्रति उदासीनो नित्यमेवेति वस्तुस्थितिः, तथापि यद्रागद्वेषौ तदज्ञानम् ।
यायात्कामपि विक्रियां तत इतो दीपः प्रकाश्यादिव ।
रागद्वेषमयीभवन्ति सहजां मुञ्चन्त्युदासीनताम् ।।२२२।।
ā rīte ātmā dīvānī jem par pratye sadāy udāsīn chhe (arthāt sambandh vagarano, taṭastha chhe) — evī vastusthiti chhe, topaṇ je rāgadveṣh thāy chhe te agnān chhe.
bhāvārthaḥ — shabdādik jaḍ pudgaladravyanā guṇo chhe. teo ātmāne kāī kahetān nathī, ke ‘tun amane grahaṇ kar (arthāt tun amane jāṇ)’; ane ātmā paṇ potānā sthānathī chyut thaīne temane grahavā ( – jāṇavā) temanā pratye jato nathī. jem shabdādik samīp na hoy tyāre ātmā potānā svarūpathī ja jāṇe chhe, tem shabdādik samīp hoy tyāre paṇ ātmā potānā svarūpathī ja jāṇe chhe. ām potānā svarūpathī ja jāṇatā evā ātmāne potapotānā svabhāvathī ja pariṇamatān shabdādik kiñchitmātra paṇ vikār karatān nathī, jem potānā svarūpathī ja prakāshatā evā dīvāne ghaṭapaṭādi padārtho vikār karatā nathī tem. āvo vastusvabhāv chhe, topaṇ jīv shabdane sāmbhaḷī, rūpane dekhī, gandhane sūṅghī, rasane āsvādī, sparshane sparshī, guṇ- dravyane jāṇī, temane sārān-narasān mānī rāgadveṣh kare chhe, te agnān ja chhe.
have ā ja arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [पूर्ण-एक-अच्युत-शुद्ध-बोध-महिमा अयं बोधः] pūrṇa, ek, achyut ane shuddha ( – vikār rahit) evun gnān jeno mahimā chhe evo ā gnāyak ātmā [ततः इतः बोध्यात्] te (asamīpavartī) ke ā (samīpavartī) gney padārthothī [काम् अपि विक्रियां न यायात्] jarā paṇ vikriyā pāmato nathī, [दीपः प्रकाश्यात् इव] jem dīvo prakāshya padārthothī ( – prakāshāvāyogya ghaṭapaṭādi padārthothī) vikriyā pāmato nathī tem. to pachhī [तद्-वस्तुस्थिति-बोध-बन्ध्य-धिषणाः एते अज्ञानिनः] evī vastusthitinā gnānathī rahit jemanī buddhi chhe evā ā agnānī jīvo [किम् सहजाम् उदासीनताम् मुञ्चन्ति, रागद्वेषमयीभवन्ति] potānī sahaj udāsīnatāne kem chhoḍe chhe ane rāgadveṣhamay kem thāy chhe? (em āchāryadeve shoch karyo chhe.)