ज्ञानं हि परद्रव्यं किञ्चिदपि न गृह्णाति न मुञ्चति च, प्रायोगिकगुणसामर्थ्यात् वैस्रसिकगुणसामर्थ्याद्वा ज्ञानेन परद्रव्यस्य गृहीतुं मोक्तुं चाशक्यत्वात् । परद्रव्यं च न ज्ञानस्यामूर्तात्मद्रव्यस्य मूर्तपुद्गलद्रव्यत्वादाहारः । ततो ज्ञानं नाहारकं भवति । अतो ज्ञानस्य देहो न शङ्कनीयः ।
ṭīkāḥ — gnān paradravyane kāī paṇ (jarā paṇ) grahatun nathī tathā chhoḍatun nathī, kāraṇ ke prāyogik (arthāt par nimittathī thayelā) guṇanā sāmarthyathī tem ja vaisrasik (arthāt svābhāvik) guṇanā sāmarthyathī gnān vaḍe paradravyanun grahavun tathā chhoḍavun ashakya chhe. vaḷī, (karma - nokarmādirūp) paradravya gnānano — amūrtik ātmadravyano — āhār nathī, kāraṇ ke te mūrtik pudgaladravya chhe; (amūrtikane mūrtik āhār hoy nahi). tethī gnān āhārak nathī. māṭe gnānane dehanī shaṅkā na karavī.
(ahīn ‘gnān’ kahevāthī ‘ātmā’ samajavo; kāraṇ ke, abhed vivakṣhāthī lakṣhaṇamān ja lakṣhyano vyavahār karāy chhe. ā nyāye ṭīkākār āchāryadev ātmāne gnān ja kahetā āvyā chhe.)
bhāvārthaḥ — gnānasvarūp ātmā amūrtik chhe ane āhār to karma - nokarmarūp pudgalamay mūrtik chhe; tethī paramārthe ātmāne pudgalamay āhār nathī. vaḷī ātmāno evo ja svabhāv chhe ke te paradravyane to grahato ja nathī; — svabhāvarūp pariṇamo ke vibhāvarūp pariṇamo, potānā ja pariṇāmanān grahaṇatyāg chhe, paradravyanān grahaṇatyāg to jarā paṇ nathī.
ā rīte ātmāne āhār nahi hovāthī tene deh ja nathī. ātmāne deh ja nahi hovāthī, pudgalamay dehasvarūp liṅg ( – veṣh, bhekh, bāhya chihna) mokṣhanun kāraṇ nathī — evā arthanun, āgaḷanī gāthāonī sūchanārūp kāvya have kahe chheḥ —
shlokārthaḥ — [एवं शुद्धस्य ज्ञानस्य देहः एव न विद्यते] ām shuddha gnānane deh ja nathī; [ततः ज्ञातुः देहमयं लिङ्गं मोक्षकारणम् न] tethī gnātāne dehamay liṅg mokṣhanun kāraṇ nathī. 238.
578