kahānajainashāstramāḷā ]
स्याद्वादो हि समस्तवस्तुतत्त्वसाधकमेकमस्खलितं शासनमर्हत्सर्वज्ञस्य । स तु सर्वमनेकान्तात्मकमित्यनुशास्ति, सर्वस्यापि वस्तुनोऽनेकान्तस्वभावत्वात् । अत्र त्वात्मवस्तुनि ज्ञानमात्रतया अनुशास्यमानेऽपि न तत्परिकोपः, ज्ञानमात्रस्यात्मवस्तुनः स्वयमेवानेकान्त- त्वात् । तत्र यदेव तत्तदेवातत्, यदेवैकं तदेवानेकं, यदेव सत्तदेवासत्, यदेव नित्यं तदेवानित्यमित्येकवस्तुवस्तुत्वनिष्पादकपरस्परविरुद्धशक्तिद्वयप्रकाशनमनेकान्तः । तत्स्वात्मवस्तुनो ज्ञानमात्रत्वेऽप्यन्तश्चकचकायमानज्ञानस्वरूपेण तत्त्वात्, बहिरुन्मिषदनन्तज्ञेयतापन्नस्वरूपाति- रिक्तपररूपेणातत्त्वात्, सहक्रमप्रवृत्तानन्तचिदंशसमुदयरूपाविभागद्रव्येणैकत्वात्, अविभागैक- द्रव्यव्याप्तसहक्रमप्रवृत्तानन्तचिदंशरूपपर्यायैरनेकत्वात्, स्वद्रव्यक्षेत्रकालभावभवनशक्तिस्वभाववत्त्वेन
syādvād samasta vastuonā svarūpane sādhanārun, arhat sarvagnanun ek askhalit ( – nirbādh) shāsan chhe. te (syādvād) ‘badhun anekāntātmak chhe’ em upadeshe chhe, kāraṇ ke samasta vastu anekānt - svabhāvavāḷī chhe. (‘sarva vastuo anekāntasvarūp chhe’ em je syādvād kahe chhe te asatyārtha kalpanāthī kaheto nathī, parantu jevo vastuno anekānt svabhāv chhe tevo ja kahe chhe.)
ahīn ātmā nāmanī vastune gnānamātrapaṇe upadeshavāmān āvatān chhatān paṇ syādvādano kop nathī; kāraṇ ke gnānamātra ātmavastune svayamev anekāntapaṇun chhe. tyān (anekāntanun evun svarūp chhe ke), je (vastu) tat chhe te ja atat chhe, je (vastu) ek chhe te ja anek chhe, je sat chhe te ja asat chhe, je nitya chhe te ja anitya chhe — em ek vastumān vastupaṇānī nipajāvanārī paraspar viruddha be shaktionun prakāshavun te anekānt chhe. māṭe potānī ātmavastune paṇ, gnānamātrapaṇun hovā chhatān, tat - atatpaṇun, ek - anekapaṇun, sat - asatpaṇun ane nitya - anityapaṇun prakāshe ja chhe; kāraṇ ke — tene (gnānamātra ātmavastune) antaraṅgamān chakachakāṭ prakāshatā gnānasvarūp vaḍe tatpaṇun chhe, ane bahār pragaṭ thatā, anant, gneyapaṇāne pāmelā, svarūpathī bhinna evā par rūp vaḍe ( – gnānasvarūpathī bhinna evā paradravyanā rūp vaḍe – ) atatpaṇun chhe (arthāt te - rūpe gnān nathī); sahabhūt ( – sāthe) pravartatā ane krame pravartatā anant chaitanya - anshonā samudāyarūp avibhāg dravya vaḍe ekapaṇun chhe, ane avibhāg ek dravyathī vyāpta, sahabhūt pravartatā ane krame pravartatā anant chaitanya - anshorūp ( – chaitanyanā anant anshorūp) paryāyo vaḍe anekapaṇun chhe; potānā dravya - kṣhetra - kāḷ-bhāvarūpe hovānī shaktirūp je svabhāv te svabhāvavānapaṇā vaḍe (arthāt evā svabhāvavāḷī hovāthī) satpaṇun chhe, ane