Samaysar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 154 of 642
PDF/HTML Page 187 of 675

 

samayasAr
[ bhagavAnashrIkundakunda-
vyavahArasya tvAtmA pudgalakarma karoti naikavidham .
tachchaiv punarvedayate pudgalakarmAnekavidham ..84..

yathAntarvyApyavyApakabhAven mRuttikayA kalashe kriyamANe bhAvyabhAvakabhAven mRuttikayaivA- nubhUyamAne cha bahirvyApyavyApakabhAven kalashasambhavAnukUlan vyApAran kurvANa kalashakRutatoyopayogajAn tRuptin bhAvyabhAvakabhAvenAnubhavanshcha kulAla kalashan karotyanubhavati cheti lokAnAmanAdirUDhosti tAvad vyavahAra, tathAntarvyApyavyApakabhAven pudgaladravyeN karmaNi kriyamANe bhAvyabhAvakabhAven pudgaladravyeNaivAnubhUyamAne cha bahirvyApyavyApakabhAvenAgnAnAtpudgalakarmasambhavAnukUlan pariNAman kurvANa pudgalakarmavipAkasampAditaviShayasannidhipradhAvitAn sukhadukhapariNatin bhAvyabhAvakabhAvenA- nubhavanshcha jIva pudgalakarma karotyanubhavati chetyagnAninAmAsansAraprasiddhosti tAvad vyavahAra

.

gAthArtha :[vyavahArasya tu ] vyavahAranayakA yah mat hai ki [AtmA ] AtmA [naikavidham ] anek prakArake [pudgalakarma ] pudgalakarmako [karoti ] karatA hai [puna cha ] aur [tad ev ] usI [anekavidham ] anek prakArake [pudgalakarma ] pudgalakarmako [vedayate ] bhogatA hai .

TIkA :jaise, bhItar vyApyavyApakabhAvase miTTI ghaDeko karatI hai aur bhAvyabhAvakabhAvase miTTI hI ghaDeko bhogatI hai tathApi, bAhyamen vyApyavyApakabhAvase ghaDekI utpattimen anukUl aise (ichchhArUp aur hAth AdikI kriyArUp apane) vyApArako karatA huA tathA ghaDeke dvArA kiye gaye pAnIke upayogase utpanna tRuptiko (apane tRuptibhAvako) bhAvyabhAvakabhAvake dvArA anubhav karatA huAbhogatA huA kumhAr ghaDeko karatA hai aur bhogatA hai aisA logonkA anAdise rUDh vyavahAr hai; usIprakAr bhItar vyApyavyApakabhAvase pudgaladravya karmako karatA hai aur bhAvyabhAvakabhAvase pudgaladravya hI karmako bhogatA hai tathApi, bAhyamen vyApyavyApakabhAvase agnAnake kAraN pudgalakarmake honemen anukUl (apane rAgAdik) pariNAmako karatA huA aur pudgalakarmake vipAkase utpanna huI viShayonkI nikaTatAse utpanna (apanI) sukhadukharUp pariNatiko bhAvyabhAvakabhAvake dvArA anubhav karatA huAbhogatA huA jIv pudgalakarmako karatA hai aur bhogatA hai aisA agnAniyonkA anAdi sansArase prasiddha vyavahAr hai .

bhAvArtha :pudgalakarmako paramArthase pudgaladravya hI karatA hai; jIv to pudgalakarmakI utpattike anukUl apane rAgAdik pariNAmonko karatA hai . aur pudgaladravya hI karmako bhogatA

154