નેવ ક્ષપયામીત્યાત્મનિ નિશ્ચિત્ય ચિરસંગૃહીતમુક્તપોતપાત્રઃ સમુદ્રાવર્ત ઇવ ઝગિત્યેવોદ્વાન્તસમસ્ત-
વિકલ્પોઽકલ્પિતમચલિતમમલમાત્માનમાલમ્બમાનો વિજ્ઞાનઘનભૂતઃ ખલ્વયમાત્માસ્રવેભ્યો નિવર્તતે .
જીવણિબદ્ધા એદે અધુવ અણિચ્ચા તહા અસરણા ય .
સમસ્ત પરદ્રવ્યપ્રવૃત્તિસે નિવૃત્તિ દ્વારા ઇસી આત્મસ્વભાવમેં નિશ્ચલ રહતા હુઆ, સમસ્ત પરદ્રવ્યકે નિમિત્તસે વિશેષરૂપ ચેતનમેં હોનેવાલે ચઞ્ચલ કલ્લોલોંકે નિરોધસે ઇસકો હી (ઇસ ચૈતન્યસ્વરૂપકો હી) અનુભવ કરતા હુઆ, અપને અજ્ઞાનસે આત્મામેં ઉત્પન્ન હોનેવાલે જો યહ ક્રોધાદિક ભાવ હૈં ઉન સબકા ક્ષય કરતા હૂઁ — ઐસા આત્મામેં નિશ્ચય કરકે, જિસને બહુત સમયસે પકડે હુએ જહાજકો છોડ દિયા હૈ ઐસે સમુદ્રકે ભઁવરકી ભાઁતિ, જિસને સર્વ વિકલ્પોંકો શીઘ્ર હી વમન કર દિયા હૈ ઐસા, નિર્વિકલ્પ અચલિત નિર્મલ આત્માકા અવલમ્બન કરતા હુઆ, વિજ્ઞાનઘન હોતા હુઆ, યહ આત્મા આસ્રવોંસે નિવૃત્ત હોતા હૈ .
ભાવાર્થ : — શુદ્ધનયસે જ્ઞાનીને આત્માકા ઐસા નિશ્ચય કિયા હૈ કિ — ‘મૈં એક હૂઁ, શુદ્ધ હૂઁ, પરદ્રવ્યકે પ્રતિ મમતારહિત હૂઁ, જ્ઞાનદર્શનસે પૂર્ણ વસ્તુ હૂઁ’ . જબ વહ જ્ઞાની આત્મા ઐસે અપને સ્વરૂપમેં રહતા હુઆ ઉસીકે અનુભવરૂપ હો તબ ક્રોધાદિક આસ્રવ ક્ષયકો પ્રાપ્ત હોતે હૈં . જૈસે સમુદ્રકે આવર્ત્ત(ભઁવર)ને બહુત સમયસે જહાજકો પકડ રખા હો ઔર જબ વહ આવર્ત્ત શમન હો જાતા હૈ તબ વહ ઉસ જહાજકો છોડ દેતા હૈ, ઇસીપ્રકાર આત્મા વિકલ્પોંકે આવર્ત્તકો શમન કરતા હુઆ આસ્રવોંકો છોડ દેતા હૈ ..૭૩..
અબ પ્રશ્ન કરતા હૈ કિ જ્ઞાન હોનેકા ઔર આસ્રવોંકી નિવૃત્તિકા સમકાલ (એક કાલ) કૈસે હૈ ? ઉસકે ઉત્તરરૂપ ગાથા કહતે હૈં : —
યે દુઃખ, દુઃખફલ જાનકે ઇનસે નિવર્તન જીવ કરે ..૭૪..
ગાથાર્થ : — [એતે ] યહ આસ્રવ [જીવનિબદ્ધાઃ ] જીવકે સાથ નિબદ્ધ હૈં, [અધ્રુવાઃ ]
૧૩૮