યથા વ્યાપ્યવ્યાપકભાવેન સ્વપરિણામં કરોતિ ભાવ્યભાવકભાવેન તમેવાનુભવતિ ચ જીવસ્તથા
વ્યાપ્યવ્યાપકભાવેન પુદ્ગલકર્માપિ યદિ કુર્યાત્ ભાવ્યભાવકભાવેન તદેવાનુભવેચ્ચ તતોઽયં
સ્વપરસમવેતક્રિયાદ્વયાવ્યતિરિક્તતાયાં પ્રસજન્ત્યાં સ્વપરયોઃ પરસ્પરવિભાગપ્રત્યસ્તમનાદનેકા-
ત્મકમેકમાત્માનમનુભવન્મિથ્યાદૃષ્ટિતયા સર્વજ્ઞાવમતઃ સ્યાત્ .
જમ્હા દુ અત્તભાવં પોગ્ગલભાવં ચ દો વિ કુવ્વંતિ . તેણ દુ મિચ્છાદિટ્ઠી દોકિરિયાવાદિણો હુંતિ ..૮૬..
પરિણામ ઔર પરિણામી અભિન્ન વસ્તુ હૈ ( – ભિન્ન ભિન્ન દો વસ્તુ નહીં હૈ) . ઇસલિયે (યહ સિદ્ધ હુઆ કિ) જો કુછ ક્રિયા હૈ વહ સબ હી ક્રિયાવાનસે (દ્રવ્યસે) ભિન્ન નહીં હૈ . ઇસપ્રકાર, વસ્તુસ્થિતિસે હી (વસ્તુકી ઐસી હી મર્યાદા હોનેસે) ક્રિયા ઔર કર્તાકી અભિન્નતા (સદા હી) પ્રગટ હોનેસે, જૈસે જીવ વ્યાપ્યવ્યાપકભાવસે અપને પરિણામકો કરતા હૈ ઔર ભાવ્યભાવકભાવસે ઉસીકા અનુભવ કરતા હૈ — ભોગતા હૈ ઉસીપ્રકાર યદિ વ્યાપ્યવ્યાપકભાવસે પુદ્ગલકર્મકો ભી કરે ઔર ભાવ્યભાવકભાવસે ઉસીકો ભોગે તો વહ જીવ, અપની ઔર પરકી એકત્રિત હુઈ દો ક્રિયાઓંસે અભિન્નતાકા પ્રસંગ આને પર સ્વ-પરકા પરસ્પર વિભાગ અસ્ત (નાશ) હો જાનેસે, અનેકદ્રવ્યસ્વરૂપ એક આત્માકો અનુભવ કરતા હુઆ મિથ્યાદૃષ્ટિતાકે કારણ સર્વજ્ઞકે મતસે બાહર હૈ .
ભાવાર્થ : — દો દ્રવ્યોંકી ક્રિયા ભિન્ન હી હૈ . જડકી ક્રિયાકો ચેતન નહીં કરતા ઔર ચેતનકી ક્રિયાકો જડ નહીં કરતા . જો પુરુષ એક દ્રવ્યકો દો ક્રિયાયેં કરતા હુઆ માનતા હૈ વહ મિથ્યાદૃષ્ટિ હૈ, ક્યોંકિ દો દ્રવ્યકી ક્રિયાઓંકો એક દ્રવ્ય કરતા હૈ ઐસા માનના જિનેન્દ્ર ભગવાનકા મત નહીં હૈ ..૮૫..
અબ પુનઃ પ્રશ્ન કરતા હૈ કિ દો ક્રિયાઓંકા અનુભવ કરનેવાલા મિથ્યાદૃષ્ટિ કૈસા હૈ ? ઉસકા સમાધાન કરતે હૈં : —
૧૫૬