મિથ્યાદર્શનમજ્ઞાનમવિરતિરિત્યાદયો હિ ભાવાઃ તે તુ પ્રત્યેકં મયૂરમુકુરન્દવજ્જીવાજીવાભ્યાં ભાવ્યમાનત્વાજ્જીવાજીવૌ . તથા હિ — યથા નીલહરિતપીતાદયો ભાવાઃ સ્વદ્રવ્યસ્વભાવત્વેન મયૂરેણ ભાવ્યમાના મયૂર એવ, યથા ચ નીલહરિતપીતાદયો ભાવાઃ સ્વચ્છતાવિકારમાત્રેણ મુકુરન્દેન ભાવ્યમાના મુકુરન્દ એવ, તથા મિથ્યાદર્શનમજ્ઞાનમવિરતિરિત્યાદયો ભાવાઃ સ્વદ્રવ્યસ્વભાવત્વેનાજીવેન ભાવ્યમાના અજીવ એવ, તથૈવ ચ મિથ્યાદર્શનમજ્ઞાનમવિરતિરિત્યાદયો ભાવાશ્ચૈતન્યવિકારમાત્રેણ
ગાથાર્થ : — [પુનઃ ] ઔર, [મિથ્યાત્વં ] જો મિથ્યાત્વ કહા હૈ વહ [દ્વિવિધં ] દો પ્રકારકા હૈ — [જીવઃ અજીવઃ ] એક જીવમિથ્યાત્વ ઔર એક અજીવમિથ્યાત્વ; [તથા એવ ] ઔર ઇસીપ્રકાર [અજ્ઞાનમ્ ] અજ્ઞાન, [અવિરતિઃ ] અવિરતિ, [યોગઃ ] યોગ, [મોહઃ ] મોહ તથા [ક્રોધાદ્યાઃ ] ક્રોધાદિ કષાય — [ઇમે ભાવાઃ ] યહ (સર્વ) ભાવ જીવ ઔર અજીવકે ભેદસે દો- દો પ્રકારકે હૈં .
ટીકા : — મિથ્યાદર્શન, અજ્ઞાન, અવિરતિ ઇત્યાદિ જો ભાવ હૈં વે પ્રત્યેક, મયૂર ઔર દર્પણકી ભાઁતિ, અજીવ ઔર જીવકે દ્વારા ભાયે જાતે હૈં, ઇસલિયે વે અજીવ ભી હૈં ઔર જીવ ભી હૈં . ઇસે દૃષ્ટાન્તસે સમઝાતે હૈં : — જૈસે ગહરા નીલા, હરા, પીલા આદિ (વર્ણરૂપ) ભાવ જો કિ મોરકે અપને સ્વભાવસે મોરકે દ્વારા ભાયે જાતે હૈં ( – બનતે હૈં, હોતે હૈં) વે મોર હી હૈં ઔર (દર્પણમેં પ્રતિબિમ્બરૂપસે દિખાઈ દેનેવાલા) ગહરા નીલા, હરા, પીલા ઇત્યાદિ ભાવ જો કિ (દર્પણકી) સ્વચ્છતાકે વિકારમાત્રસે દર્પણકે દ્વારા ભાયે જાતે હૈં વે દર્પણ હી હૈં; ઇસીપ્રકાર મિથ્યાદર્શન, અજ્ઞાન, અવિરતિ ઇત્યાદિ ભાવ જો કિ અજીવકે અપને દ્રવ્યસ્વભાવસે અજીવકે દ્વારા ભાયે જાતે હૈં વે અજીવ હી હૈં ઔર મિથ્યાદર્શન, અજ્ઞાન, અવિરતિ ઇત્યાદિ ભાવ જો કિ ચૈતન્યકે વિકારમાત્રસે જીવકે દ્વારા ★ ગાથા ૮૬મેં દ્વિક્રિયાવાદીકો મિથ્યાદૃષ્ટિ કહા થા ઉસકે સાથ સમ્બન્ધ કરનેકે લિયે યહાઁ ‘પુનઃ’ શબ્દ હૈ .